Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α2

ΧΙΟΥΜΟΡ , ΓΕΛΙΟ

Ενδεικτική προλογική σκέψη (με αντίθεση)
Το γέλιο δεν είναι καθόλου αστεία υπόθεση. Αντίθετα, είναι μια πολύ σημαντική εκδήλωση της ζωής μας. Αποτελεί ένα πολύ σοβαρό θέμα καθώς σχετίζεται με την υγεία του ανθρώπου και δυστυχώς στις μέρες μας έχει υποτιμηθεί .Ποιά είναι λοιπόν τα οφέλη του γέλιου στη ζωή μας;

Η σημασία του γέλιου και του χιούμορ στη ζωή μας

α/Ψυχολογικός τομέας

Το χιούμορ επιτρέπει τη διαφυγή από τη μονοτονία και τη ρουτίνα της καθημερινότητας, προσφέροντας στους ανθρώπους τη δυνατότητα να γελάσουν και να αισθανθούν πιο ευτυχείς, πιο χαρούμενοι παρά τα προβλήματα και τις ανησυχίες που πιθανώς τους απασχολούν. Αποτελεί, επομένως, έναν ιδιαίτερα σημαντικό εφόδιο των ανθρώπων, εφόσον μπορεί να ανανεώνει την αισιοδοξία και την ευδιαθεσία τους, παρέχοντας το επιπλέον κουράγιο που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις δυσκολίες της ζωής. Ο άνθρωπος που γελάει αισθάνεται ψυχική ευφορία και αγαλλίαση, συναισθήματα ιδιαίτερα σημαντικά για την ψυχική υγεία του ατόμου.

β/Σωματικός τομέας

- Το χιούμορ λειτουργεί θετικά και για τη σωματική υγεία του ατόμου, καθώς μέσω του γέλιου που προκαλεί και της αισιοδοξίας συμβάλλει στη μείωση του άγχους .Η υγεία λοιπόν των ανθρώπων που γελούν συχνά στη διάρκεια της μέρας τους είναι σαφώς πιο βελτιωμένη από όσους αποφεύγουν να εστιάζουν στη χαρούμενη πλευρά της ζωής, καθώς έχουν μικρότερα επίπεδα άγχους, πηγής πολλών σύγχρονων ασθενειών και προβλημάτων υγείας.

γ/Κοινωνικός τομέας

Το χιούμορ λειτουργεί θετικά στην κοινωνικοποίηση των ατόμων και στη δημιουργία φιλικών σχέσεων, καθώς συνδέει τα άτομα μέσα απ’ τη θετική διάθεση που προκαλεί και σταδιακά αποκτά το ρόλο ενός προσωπικού κώδικα επικοινωνίας, αφού βασίζεται πλέον σε κοινές εμπειρίες και σε στοιχεία γνωστά μόνο μεταξύ των ατόμων της παρέας.

Το χιούμορ είναι ένας πολύ καλός τρόπος να αποφεύγεται η αμηχανία της αρχικής γνωριμίας και να φανερώνεται η αισιόδοξη διάθεση των ατόμων. Ενώ, στην πορεία μιας φιλικής σχέσης, το χιούμορ έρχεται να υποδηλώσει την τρυφερότητα, την αλληλεγγύη και την αποδοχή ανάμεσα στους φίλους.

δ/Πνευματικός τομέας(Γέλιο και μάθηση)

1. Το χιούμορ παραμένει πάντοτε ένας ιδιαίτερα επιτυχημένος τρόπος διάδοσης ιδεών και απόψεων, εφόσον οι άνθρωποι δέχονται πιο εύκολα τα μηνύματα εκείνα που τους μεταφέρονται με χιουμοριστικό τρόπο. Το κλίμα χαλάρωσης που δημιουργείται με το χιούμορδιευκολύνει τη μάθηση και το πνεύμα είναι ανοιχτό σε νέες γνώσεις και αποδεσμευμένο από κανόνες και όρια. Για το λόγο αυτό το χιούμορ αξιοποιείται σε ποικίλες εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως είναι η πολιτική, η εργασία και η διδασκαλία.

2.Ιδίως στο χώρο της εκπαίδευσης το χιούμορ αποτελεί ένα πολύτιμο μέσο προσέγγισης των μαθητών από τους καθηγητές, καθώς κάμπτει τις αντιδράσεις που γεννά η -συχνά μεγάλη- διαφορά ηλικίας ανάμεσά τους, αλλά και η απροθυμία των μαθητών να αντιμετωπίσουν ευνοϊκά εκείνον που καλείται να τους αξιολογήσει και να τους απασχολήσει αρκετές ώρες κάθε εβδομάδα με διδακτικά αντικείμενα που πιθανώς τους φαίνονται βαρετά.Οι σχέσεις βελτιώνονται και οι συγκρούσεις ή οι ρήξεις εξομαλύνονται. Κατά τη διάρκεια λοιπόν του μαθήματος αποφορτίζονται οι εντάσεις και το μάθημα διεξάγεται με θετική διάθεση.

3. Επιπροσθέτως, το χιούμορ στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για να καθίσταται το μάθημα πιο ευχάριστο και να διακόπτεται προσωρινά η αίσθηση της ρουτίνας. Οι μαθητές ξεκουράζονται από τον φόρτο των πληροφοριών, όταν γίνονται μικρά διαλείμματα όπου πρωταγωνιστεί το χιούμορ, και γίνονται πιο δεκτικοί στη νέα ύλη.

Η αρνητική αντιμετώπιση του χιούμορ στις μέρες μας

Παρά το γεγονός ότι η αξία του χιούμορ είναι ιδιαίτερα σημαντική και παρά τη στενή συσχέτισή του με την ανθρώπινη ύπαρξη, παρατηρείται μια παράδοξα αρνητική αντιμετώπισή του στις μέρες μας, ιδίως στους επαγγελματικούς χώρους και στην πολιτική.

- Έχει επικρατήσει σε κάποιους η εντύπωση πως ο επαγγελματισμός συνδέεται αποκλειστικά με τη σοβαρότητα και πως το χιούμορ είναι υπό μία έννοια ένδειξη ερασιτεχνισμού ή αδιαφορίας. Προτιμούν, έτσι, την υποκριτική σοβαροφάνεια και όχι την ειλικρινή και θετική διάθεση ενός ατόμου που εκτιμά το χιούμορ.   

- Η οικονομική κρίση και το γεμάτο άγχος και ένταση κλίμα της εποχής, καθιστούν συχνά το χιούμορ μια δύσκολη υπόθεση, μιας κι οι άνθρωποι δεν έχουν πια τη διάθεση για αστεϊσμούς και χιουμοριστικά σχόλια. Υπάρχουν, μάλιστα, κάποιοι που αντικρίζουν πλέον το χιούμορ ως απρεπές, καθώς δεν ταιριάζει στην κρισιμότητα των σημερινών καταστάσεων.

- Οι ανθρώπινες σχέσεις δυστυχώς σήμερα διέπονται από μοχθηρία και κακία και όχι από φιλική διάθεση .Η απουσία ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης στις σχέσεις σήμερα γεννά καχυποψία και καθιστά το χιούμορ αιτία πολλών παρεξηγήσεων, εφόσον οι άνθρωποι αδυνατούν να αναγνωρίσουν ή να αποδεχτούν πως προήλθε από κάποια αγαθή πρόθεση∙Επιπλέον,  πολλοί είναι εκείνοι που αντί να το αξιοποιούν με αγαθή πρόθεση σπεύδουν να εκφράσουν μέσω αυτού τις εμπάθειές τους, δίνοντας έτσι έναν κακόβουλο χαρακτήρα στο χιούμορ τους. Το χιούμορ τότε παύει εύλογα να είναι ευπρόσδεκτο, εφόσον τρέπεται σε σκληρή ειρωνεία που έχει στόχο να πληγώσει το άλλο άτομο.

Με ποιο τρόπο αντιμετωπίζεται το γέλιο στη σχολική ζωή;
Δυστυχώς, στο ελληνικό σχολείο δεν υπάρχει επίσημη αγωγή γέλιου.Το γέλιο υπάρχει, βέβαιαστη σχολική ζωή, αλλά όχι ως παιδαγωγικός στόχος, ενώ ως παιδαγωγικό μέσο χρησιμοποιείταισπάνια, αυθόρμητα και ευκαιριακά.Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε πολλούς λόγους:

↪Δεν υπάρχει επίσημη παιδαγωγική κατεύθυνση που να στοχεύει στο γέλιο.Δεν έχει γίνει κατανοητό και επαρκές υλικό για τα μαθήματα που θα μπορούσαν να υπηρετήσουν μια αγωγή γέλιου. Για παράδειγμα, τα κείμενα της αρχαίας και νέας ελληνικήςγραμματείας που διδάσκονται στο σχολείο είναι στη συντριπτική πλειονότητά τους σοβαρά. Ελάχιστα έχουν κωμικό περιεχόμενο.
↪Βασικός λόγος για τον οποίο ορισμένοι διδάσκοντες δεν ενθαρρύνουν το γέλιο στην τάξη είναιγιατί δεν θεωρούν ότι ταιριάζει στη «σοβαρότητα» του μαθήματος και στο προσωπικό τους κύρος.
↪Τέλος, ο όγκος της διδακτέας ύλης και τα περιορισμένα χρονικά όρια δεν αφήνουν μεγάλαπεριθώρια για ελεύθερο διάλογο που ευνοεί το χιούμορ.
► Κατά κανόνα, οι διδάσκοντες και οι διδασκόμενοι αντιμετωπίζουν διαφορετικά το γέλιο. Οιδάσκαλοι απαιτούν ησυχία, τάξη και πειθαρχία για να κάνουν μάθημα και δεν δέχονται αστεϊσμούςκαι γέλια που δημιουργούν θόρυβο και αταξία. Αντίθετα, οι μαθητές επιδιώκουν, συνήθως, τογέλιο, για να διακόψουν τη ροή του μαθήματος και να το παρεμποδίσουν, ώστε να έχουν λιγότεροδιάβασμα.

Πώς μπορεί να ασκηθεί μια «αγωγή γέλιου» στο σχολείο
Με τη συστηματική ενημέρωση διδασκόντων και διδασκομένων για το τι είναι το γέλιο και πώςλειτουργεί στη ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων.
Με τη συνειδητοποίηση της αντίληψης ότι το γέλιο σχετίζεται με την ευφυΐα και την καλλιέργεια των ανθρώπων.
Με την ενθάρρυνση των διδασκόντων να εφαρμόζουν στην παιδαγωγική πράξη το χιούμορ, ναπροκαλούν ευχάριστη ατμόσφαιρα και γέλιο, αλλά να αποκτήσουν την τέχνη να το ελέγχουν.
Εάν τα παιδιά έρχονται σε επαφή με κείμενα κωμικού περιεχομένου ή με άλλες μορφές τέχνης που στηρίζονται στο κωμικό.

Τρίτη ηλικία

Η τρίτη ηλικία αναφέρεται στην περίοδο του γήρατος, στην περίοδο δηλαδή κατά την οποία οι άνθρωποι βιώνουν μια σημαντική κάμψη των σωματικών και πνευματικών τους δυνάμεων κι έρχονται αντιμέτωποι με διάφορες χρόνιες παθήσεις. Ο σαφής προσδιορισμός της ηλικίας κατά την οποία ξεκινά το γήρας δεν είναι εύκολος, μιας και ποικίλει από άτομο σε άτομο. Κατά τρόπο συμβατικό, ωστόσο, τοποθετούμε την εκκίνηση της τρίτης ηλικίας στο 65^ο έτος της ζωής ενός ατόμου∙ στιγμή που για πολλούς συνδέεται και με την αποχώρηση από τον εργασιακό στίβο, λόγω  συνταξιοδότησης.

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα της τρίτης ηλικίας

Σε μεγάλο βαθμό η τρίτη ηλικία συνδυάζεται στη σκέψη των ανθρώπων με τη φθορά που επέρχεται στο σώμα, τη γήρανση του προσώπου και τις διάφορες ασθένειες που γίνονται πλέον ολοένα και συχνότερες. Ωστόσο, η περίοδος αυτή σηματοδοτείται κι από ποικίλες αλλαγές σε ψυχολογικό και πνευματικό επίπεδο∙ αλλαγές που της προσδίδουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα και τη διακρίνουν από την περίοδο της ωριμότητας που προηγείται. Ειδικότερα:

- Σε ψυχολογικό επίπεδο οι ηλικιωμένοι άνθρωποι ενδέχεται είτε να έχουν μια θετική στάση απέναντι στη ζωή είτε, αντιθέτως, να βιώνουν πολύ αρνητικά συναισθήματα∙ ενδεχόμενα που εξαρτώνται από την ιδιοσυγκρασία τους, αλλά και από τις συνθήκες που καλούνται να αντιμετωπίσουν.

Η θετική εκδοχή θέλει τους ηλικιωμένους ανθρώπους να αποχωρούν από τον εργασιακό βίο με διάθεση να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους κοντά στην οικογένειά τους και ειδικότερα μαζί με τα εγγόνια τους ή σε άλλες δραστηριότητες που τους προσφέρουν ικανοποίηση και εσωτερική πληρότητα.

Η αρνητική εκδοχή αφορά τους ηλικιωμένους εκείνους που βιώνουν την αποχώρηση από την εργασία ως περιθωριοποίηση και ως αθέλητο τερματισμό μιας προσπάθειας χρόνων. Οι ηλικιωμένοι απογοητεύονται και εστιάζουν -με πίκρα- την προσοχή τους στο γεγονός ότι βρίσκονται πια πολύ κοντά στο τέλος της ζωής τους.

- Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι έχουν αποκτήσει με την πάροδο των χρόνων σημαντική εμπειρία και βαθιά γνώση ζωής∙ στοιχεία που μπορούν να τα μεταλαμπαδεύσουν στους νεότερους, αντισταθμίζοντας με τη δική τους σύνεση την κάποτε αναποτελεσματική υπερβολή που διακρίνει τη δράση των νέων.

Είναι μάλιστα σε θέση να σταθούν υπερασπιστές των αξιών, που η διατήρησή τους είναι πράγματι επωφελής για την κοινωνία και τους πολίτες. Απέναντι, λοιπόν, στη διάθεση των νέων για σαρωτικές αλλαγές , οι πρεσβύτεροι σε ηλικία μπορούν και πρέπει να υποδεικνύουν την πραγματική αξία των στοιχείων του παρελθόντος.

- Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, ωστόσο, τείνουν κάποτε να προσδένονται κατά τρόπο πεισματικό στα στοιχεία της παράδοσης, επιμένοντας στη διαφύλαξή τους, χωρίς να κάνουν διάκριση ανάμεσα στα επωφελή και σ’ εκείνα που αποτελούν τροχοπέδη για την περαιτέρω εξέλιξη της κοινωνίας. Πρόκειται για έναν άγονο συντηρητισμό που οδηγεί τα άτομα της τρίτης ηλικίας να αντιμετωπίζουν αρνητικά, αν όχι τελείως απορριπτικά, κάθε στοιχείο του σύγχρονου πολιτισμού. Κάποιες φορές μάλιστα υποστηρίζουν με φανατισμό προκαταλήψεις ή παρωχημένες αντιλήψεις ,φτάνοντας σε συγκρούσεις με τους νέους και τον προοδευτισμό.

Η οφειλόμενη στάση της κοινωνίας απέναντι στους ηλικιωμένους

Η πολιτεία, αλλά και τα μέλη της κοινωνίας γενικότερα, οφείλουν να δείχνουν σεβασμό απέναντι στους ηλικιωμένους, αναγνωρίζοντας έτσι τα χρόνια της συνεχούς εργασίας που προσέφεραν, τις ταλαιπωρίες και τα δεινά που υπέστησαν σε κρίσιμες ιστορικές περιόδους για τη χώρα, μα και την αδιάκοπη προσπάθειά τους να σταθούν χρήσιμοι αρωγοί και προστάτες της οικογένειάς τους. Οι ηλικιωμένοι του σήμερα, υπήρξαν το δυναμικό εργατικό δυναμικό του χθες, αλλά και η γεμάτη ελπίδες και προσδοκίες νεολαία των παλαιότερων χρόνων. Το πέρασμά τους, επομένως, σε μια ηλικία λιγότερο παραγωγική, δεν επιτρέπει την παραγνώριση της αξίας τους και την καταπάτηση των δικαιωμάτων του.

- Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα των ηλικιωμένων, παρέχοντάς τους ένα ποσό ικανό για τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου. Το να υπάρχουν ηλικιωμένοι άνθρωποι των οποίων η σύνταξη δεν επαρκεί για την κάλυψη ακόμη και των πιο βασικών τους αναγκών είναι μια επονείδιστη κατάσταση για την πολιτεία. Η πολιτεία οφείλει να φροντίζει και για την ιατρική περίθαλψη των ηλικιωμένων , αφού οι ηλικιωμένοι είναι διαχρονικά οι πιο ευάλωτοι σε θέματα υγείας κι είναι εκείνοι που χρειάζονται περισσότερο την ύπαρξη ενός άρτιου εθνικού συστήματος υγείας.

- Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει την -ελεύθερη- πρόσβαση των ηλικιωμένων σε ποικίλες εκδηλώσεις ψυχαγωγίας, όπως είναι θεατρικές παραστάσεις, εκδρομές σε τουριστικά θέρετρα, μουσικές εκδηλώσεις, επιμορφωτικές δραστηριότητες κ.ά., προσφέροντάς τους, έτσι, τη δυνατότητα να απολαμβάνουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο ζωής γεμάτο με ενδιαφέρουσες δραστηριότητες και ευχάριστα ερεθίσματα για τη σκέψη και τη δημιουργικότητά τους.

Ηλικιωμένοι και άμεσο οικογενειακό περιβάλλον

Η ιδανική κατάσταση για τους ηλικιωμένους που έχουν δημιουργήσει οικογένεια, είναι η ενεργή συμμετοχή στη ζωή των παιδιών τους και ιδίως των εγγονιών τους. Οι ηλικιωμένοι, αν έχουν τις αναγκαίες δυνάμεις, μπορούν να προσφέρουν χρήσιμη βοήθεια με το να προσέχουν τα μικρά παιδιά ή μπορούν απλώς να αντλήσουν οι ίδιοι μεγάλη χαρά συναναστρεφόμενοι μαζί τους.Επιθυμούν την ευκαιρία να αισθάνονται ακόμη χρήσιμοι για τους άλλους, και θέλουν να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν με κάποιο τρόπο στην καθημερινότητα των δικών τους ανθρώπων, ώστε να μη νιώθουν απομονωμένοι.

Είναι λυπηρό φαινόμενο της σύγχρονης εποχής να εγκαταλείπονται οι ηλικιωμένοι άνθρωποι από τους οικείους τους ή να αντιμετωπίζονται με βιαιότητα, αφού οι νεότεροι τείνουν να τους εκλαμβάνουν ως βάρος και ως ανεπιθύμητες πλέον παρουσίες. Δημιουργείται, έτσι, μια εξαιρετικά επώδυνη κατάσταση για τους ανθρώπους αυτούς που για χρόνια αγωνίστηκαν να προσφέρουν κάθε πιθανή στήριξη στα παιδιά τους, να βιώνουν στα τελευταία χρόνια της ζωής τους την αχαριστία και τη σκληρότητα των παιδιών αυτών.