Μάθημα : ΟΔΥΣΣΕΙΑ: Ενότητες 23-24 "Ο Οδυσσέας φτάνει στο παλάτι της Ιθάκης"

  (39η ημέρα της Οδύσσειας)

• Ο Τηλέμαχος φτάνει στο παλάτι της Ιθάκης μαζί με τον μάντη Θεοκλύμενο. Εξιστορεί στην Πηνελόπη τα σχετικά με το ταξίδι του. Της μεταφέρει την πληροφορία που του είχε δώσει ο Μενέλαος ότι ο Οδυσσέας βρίσκεται αποκλεισμένος στο νησί της Καλυψώς. Ο μάντης Θεοκλύμενος όμως τη διαβεβαίωσε ότι ο Οδυσσέας βρίσκεται στην Ιθάκη και σχεδιάζει την εξόντωση των μνηστήρων.
• Στο μεταξύ ξεκινούν για το παλάτι και ο Εύμαιος με τον Οδυσσέα. Στον δρόμο συναντούν έναν από τους άπιστους δούλους, τον γιδοβοσκό Μελάνθιο, ο οποίος τους έβρισε και κλότσησε τον "ξένο".
• Πλησιάζοντας, ο Οδυσσέας συγκινήθηκε ακούγοντας τη μουσική του Φήμιου και εξέφρασε τον θαυμασμό του για τα ανάκτορα.
• Βλέποντας επίσης ο Οδυσσέας το πιστό σκυλί του Άργο ανήμπορο πάνω στην κοπριά δάκρυσε.
• Ο Οδυσσέας μαζί με τον Εύμαιο μπαίνουν στο μέγαρο. Εκεί ο Οδυσσέας παρακινημένος από την Αθηνά άρχισε να ζητιανεύει από όλους τους μνηστήρες. Ο Αντίνοος επέπληξε τον Εύμαιο που έφερε τον "ζητιάνο" στο παλάτι και θυμωμένος με τον "ζητιάνο" έριξε πάνω του ένα σκαμνί, με το οποίο πέτυχε τον Οδυσσέα στην πλάτη. Οι υπόλοιποι μνηστήρες τον επέπληξαν για την πράξη αυτή, ενώ ο Τηλέμαχος δεν εκδήλωσε την οργή του.
• Η Πηνελόπη μαθαίνοντας το περιστατικό αυτό καταράστηκε τον Αντίνοο και ζήτησε να συναντήσει τον "ξένο", για να ζητήσει πληροφορίες για τον άνδρα της. Ο Οδυσσέας πρότεινε να γίνει αυτή η συνάντηση το βράδυ, αφού αποχωρήσουν οι μνηστήρες από το παλάτι. Στο μεταξύ και ο Εύμαιος φεύγει για το χοιροστάσιο.

Δείτε το παρακάτω απόσπασμα από την ταινία "Οδύσσεια" (1954) σε σκηνοθεσία του Μάριο Καμερίνι.

• Πατώντας πάνω στον τίτλο του μαθήματος μπορείτε να διαβάσετε το απόσπασμα του ομηρικού κειμένου που αναφέρεται στη συνάντηση του Οδυσσέα με τον πιστό του σκύλο Άργο και να δείτε το σχετικό απόσπασμα από την ίδια ταινία.

• Το βραδάκι έφτασε στο παλάτι και ο Ίρος, ο "μόνιμος" ζητιάνος του παλατιού. Ενοχλημένος από την παρουσία του νεόφερτου "ζητιάνου" επιχείρησε να τον διώξει. Ο Οδυσσέας αντιστάθηκε και τον προκάλεσε να παλέψουν. Οι μνηστήρες διασκέδασαν παρακολουθώντας το θέαμα. Νικητής βέβαια αναδείχτηκε ο Οδυσσέας, με το πρώτο κιόλας χτύπημα.
• Οι μνηστήρες ευχήθηκαν στον νικητή να του δώσει ο Δίας "ό,τι καλύτερο ποθεί".
• Στο μεταξύ η Πηνελόπη κατέβηκε στο μέγαρο με υποκίνηση της Αθηνάς. Μάλωσε τον Τηλέμαχο που επέτρεψε να ντροπιαστεί ο ξένος στο παλάτι.
• Στη συνέχεια η Πηνελόπη ανέφερε ότι σύμφωνα και με τη συμβουλή που της έδωσε ο Οδυσσέας πριν φύγει από την Ιθάκη ήρθε η ώρα να παντρευτεί. Ζήτησε από τους μνηστήρες να της φέρουν δώρα, όπως ορίζει το έθιμο, για να διαλέξει έναν από αυτούς. Έλαβε έτσι πολλά και πολύτιμα δώρα.
• Καθώς έφτανε το βραδάκι ο Οδυσσέας δεχόταν προσβολές από κάποιες υπηρέτριες του παλατιού αλλά και από τους μνηστήρες, ιδιαίτερα τον Ευρύμαχο, ο οποίος του πέταξε ένα σκαμνί. Αυτή τη φορά τραυματίστηκε ο κεραστής του παλατιού. Προκλήθηκε αναστάτωση, και ο Τηλέμαχος ζήτησε από τους μνηστήρες να αποχωρήσουν για τα σπίτια τους, κάτι που εκείνοι έκαναν.

• Μετά την αποχώρηση των μνηστήρων ο Οδυσσέας και ο Τηλέμαχος μεταφέρουν τα όπλα "στη μέσα κάμαρη".
• Κατεβαίνει και η Πηνελόπη για την συμφωνημένη συνάντηση με τον "ξένο". Η Πηνελόπη του μίλησε για τη δυστυχία της, ενώ ο Οδυσσέας της ανέφερε μια πλαστή ιστορία: ότι είναι Κρητικός και ότι φιλοξένησε παλαιότερα τον Οδυσσέα στο σπίτι του στην Κρήτη. Της είπε ακόμα ότι ο άντρας της θα φτάσει σύντομα στην Ιθάκη.
• Η Πηνελόπη τον ακούει χωρίς να τον πιστεύει. Δίνει όμως εντολή στις δούλες να τον λούσουν. Η πιστή δούλα Ευρύκλεια, που του έπλυνε τα πόδια τον αναγνώρισε από την παλιά ουλή που είχε στο γόνατο από δόντι αγριογούρουνου, και σαστισμένη γύρισε προς την Πηνελόπη, ο Οδυσσέας όμως τη σταμάτησε με αυστηρό τρόπο.
• Στη συνέχεια της συζήτησης η Πηνελόπη εκμυστηρεύτηκε στον Οδυσσέα την απόφασή της πια να προκηρύξει αγώνα τόξου μεταξύ των μνηστήρων και να παντρευτεί, κατ' ανάγκην" τον νικητή. Ο "ξένος" την παρότρυνε να το κάνει, λέγοντάς της ότι ο Οδυσσέας θα έχει στο μεταξύ φτάσει στην Ιθάκη.

Δείτε κι αυτό το απόσπασμα από την παραπάνω ταινία...

...καθώς και το παρακάτω απόσπασμα από την ταινία "Οδύσσεια" (1997) του Αντρέι Κοντσαλόφσκι: