Μάθημα : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ( τμήματα Α1, Α3)

Διαβάστε  τις  παρακάτω  φράσεις  στη  νέα  και  αρχαία  ελληνική  γλώσσα  σαν  επιπλέον  εξάσκηση.  Κάποιες  από  αυτές  σίγουρα  θα  τις  ακούσετε   ή  και  θα  τις  χρησιμοποιήσετε  και  σεις  οι  ίδιοι  στο  μέλλον.  Καλό  είναι  να  ξέρετε  τι  σημαίνουν.

1^η  ΕΝΟΤΗΤΑ  -  ΑΡΧΑΙΟΠΡΕΠΕΙΣ  ΦΡΑΣΕΙΣ – άσκηση  σελ.  8

καλότυχος και ευτυχής ο νέος χρόνος  αἴσιον καὶ εὐτυχὲς τὸ νέον ἔτος

με προσωπικά έξοδα                                                    ἰδίᾳ δαπάνῃ         

χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρος λόγος                       ἄνευ λόγου καὶ αἰτίας    

χωρίς όρους                                                                    ἄνευ ὄρων          

ανοησίες                                                                           ἄλλ' ἀντ' ἄλλων  

συμφορές                                                                        ἀσκοί τοῦ Αἰόλου

το αδύνατο σημείο                                                     Ἀχίλλειος πτέρνα           

ας καταστραφούν όλα                                               γαῖα πυρί μειχθήτω      

αυστηρά μέτρα, σκληρά μέτρα                               δρακόντεια μέτρα

από μικρό παιδί, από νηπιακή ηλικία                   ἐξ απαλῶν ὀνύχων       

Η  εκπαίδευση  των  παιδιών  στην  αρχαία  Αθήνα

Τη  μετάφραση  του  κειμένου  θα  τη  βρείτε  στα  <Έγγραφα>  σε  αρχείο.

Στην  ενότητα  αυτή θα  μάθουμε  να  ξεχωρίζουμε  τα  φωνήεντα  σε  ΜΑΚΡΑ (η,  ω)  και  ΒΡΑΧΕΑ (ε,  ο).  Θα  μάθουμε  να  βάζουμε  το  σύμβολο  της  μακρότητας (-)  πάνω  από  τα  μακρά  φωνήεντα  και  το  σύμβολο  της  βραχύτητας (υ)  πάνω  από  τα  βραχέα. 

Θα  μάθουμε  επίσης τις  διφθόγγους  και  πώς  θα  τις  συμβολίζουμε.

Αφού  εξασκηθούμε  στο  σχολείο,  μπορείτε  να  εξασκηθείτε  και  στο  σπίτι.  Στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>  θα  βρείτε  μια  σχετική  εργασία.  Είναι  η  πρώτη  άσκηση  με  τίτλο  < 2η  Ενότητα - Άσκηση  για  τις  μακρόχρονες  και  βραχύχρονες  συλλαβές>.

Δοκιμάστε  τις  γνώσεις  σας!!!

Εικόνες  επαγγελμάτων  που  δεν  αναφέρονται  στο  κείμενο  της  ενότητας  που  διδαχθήκατε.

  ιατρός

                                     κουρέας

                       κρεοπώλης

Πριν  μάθουμε  τους  κανόνες  τονισμού  πρέπει  να  θυμηθούμε  πάλι  ποια  φωνήεντα  είναι  Βραχέα  και  ποια  Μακρά.  

1)  Βραχέα  είναι  τα  φωνήεντα  ε  και  ο.  Να  θυμόμαστε  ότι  παίρνουν  ΠΑΝΤΑ  και  ΜΟΝΟ  οξεία. (΄) 

2)  Μακρά  είναι  τα  φωνήεντα  η  και  ω.  Να  θυμόμαστε  ότι  παίρνουν  ΑΛΛΟΤΕ  οξεία (΄)  και  ΑΛΛΟΤΕ  περισπωμένη  (-).

3)  Μακρόχρονοι  είναι  και  οι  δίφθογγοι:  αι,  ει,  οι,  ου,  αυ,  ευ,  ηυ,  υι. Παίρνουν  επίσης  ΑΛΛΟΤΕ  οξεία (΄) και  ΑΛΛΟΤΕ  περισπωμένη(-).   

**  Θυμάμαι  την  εξαίρεση:  μόνο  οι  δίφθογγοι  αι  και  οι  γίνονται  βραχύχρονοι,  όταν  βρίσκονται  εντελώς  στο  τέλος  μιας  κλιτής  λέξης (όταν  δεν  ακολουθεί  ούτε  το  τελικό  σίγμα). 

*** Μαθαίνω  επίσης  ότι:  όταν  ένα  ουσιαστικό  τονίζεται  στη  γενική  και  δοτική  πτώση  στη  λήγουσα,  παίρνει  πάντοτε  περισπωμένη  (-). 

Παρακολουθήστε  τώρα  το  παρακάτω  βίντεο.  Μας  βοηθά  να  μάθουμε  τους  κανόνες  τονισμού  ακόμη  καλύτερα.  

Δοκιμάστε  τις  γνώσεις  σας  κάνοντας  τις  ασκήσεις  που  θα  βρείτε  στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>  (3η  Ενότητα  1η  και  2η  άσκηση  τονισμού.

Για  τη  2η  άσκηση  τονισμού  διαβάστε  ξανά  τις  δικές  μου  επισημάνσεις  (που  έχουν  καταγραφεί  παραπάνω  με  αστερίσκο **  και ***).  Έτσι  θα  έχετε  100%  επιτυχία  στις  20  ερωτήσεις  που  θα  εμφανιστούν.

Αφού  μάθουμε  πάρα  πολύ  καλά  το  άρθρο  και  στα  τρία  γένη,  θα  μελετήσουμε  και  θα  μάθουμε  επίσης  πάρα   πολύ  καλά  πώς  κλίνονται  τα  ουσιαστικά  της  Β'  κλίσης:  

α)  Τα  αρσενικά  και  θηλυκά  ουσιαστικά  κλίνονται  με  τον  ίδιο  τρόπο,   

     έχουν  δηλ.  τις  ίδιες  καταλήξεις  και  στον  ενικό  και  στον  πληθυντικό  αριθμό. 

     Αυτό  που  αλλάζει,  είναι  μόνο  το  άρθρο  τους. 

β)  Τα  ουδέτερα  ουσιαστικά  της  Β'  κλίσης  έχουν  άλλες  καταλήξεις, 

     είναι  όμως  πιο  εύκολα, 

     γιατί  έχουν  τρεις  πτώσεις  ίδιες  και  στον  ενικό  και  στον πληθυντικό  αριθμό.                       

γ)   Τα  ουσιαστικά  της  Β'  κλίσης,  σ' όποιο  γένος  και  αν  βρίσκονται,  ονομάζονται:

1.  οξύτονα,  όταν  έχουν  οξεία  στη  λήγουσα,  
2.  παροξύτονα,  όταν  έχουν  οξεία  στην  παραλήγουσα 
3.  προπαροξύτονα,  όταν  έχουν  οξεία  στην  προπαραλήγουσα
4.  περισπώμενα,  όταν  έχουν  περισπωμένη  στην  λήγουσα  και
5.  προπερισπώμενα,  όταν  έχουν  περισπωμένη  στην  παραλήγουσα.                                                         

                    Ας  δούμε  πρώτα  την  κλίση  των  αρσενικών  ουσιαστικών:  

                 Ας  εξασκηθούμε:  

                 Συνεχίζουμε  με  την  κλίση  των  θηλυκών  ουσιαστικών: 

Τελειώνουμε  με  την  κλίση  των  ουδετέρων  ουσιαστικών  της  Β' κλίσης  

Εξασκηθείτε  στη  συνέχεια  και  δοκιμάστε  τις  γνώσεις  σας  κάνοντας  τις  ασκήσεις  που  θα  βρείτε  στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>  και  αφορούν  στην  4η  ενότητα.  Θα  βρείτε  επίσης  και  μια  άσκηση  που  αναφέρεται  στο  Λεξιλόγιο.

Δείτε  παρακάτω  και  άλλους  πίνακες  με  ουσιαστικά  της  β'  κλίσης.

Ενότητα 5η        Ο πλούτος της αττικής γης

Τη  μετάφραση  του  κειμένου  θα  τη  βρείτε  στα  < Έγγραφα>.

Γ.  Γραμματική.  

  1. Οριστική  ενεστώτα  του  ρήματος  εἰμί = είμαι

             εἰμί

             εἶ

             ἐστί

             ἐσμέν  

             ἐστέ

             εἰσί  

Επειδή  πάντα  μαθαίνουμε  καλύτερα  τραγουδώντας,  ακούστε   το  ρήμα  εἰμί ...  μετά  μουσικής.

2. Οριστική  ενεστώτα  και  μέλλοντα  ενεργητικής  φωνής  βαρύτονων  ρημάτων:  

           Ενεστώτας                        Μέλλοντας

              λύω                                   λύσω

              λύεις                                 λύσεις

              λύει                                   λύσει

              λύομεν                              λύσομεν

              λύετε                                 λύσετε

              λύουσι(ν)                          λύσουσι(ν) 

Στα  <Έγγραφα>  σε  αρχείο  με  τίτλο  "Παρατηρήσεις  στο  Μέλλοντα  (Α1)"  θα  βρείτε  τους  κανόνες  για  το  σχηματισμό  του  μέλλοντα  των  φωνηεντόληκτων  και  συμφωνόληκτων  βαρύτονων  ρημάτων  της  ενεργητικής  φωνής. 

Στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>  θα  βρείτε  ασκήσεις  για  την  5η  ενότητα  σχετικές  με  την  προσωπική  αντωνυμία,  τον  Ενεστώτα  και  τον  Μέλλοντα  ενεργητικής  φωνής. 

Κείμενο:   < Η  ομορφιά  δεν  είναι  το  παν>

(Μύθος  του  Αισώπου - διασκευή). 

 Τη  μετάφραση  του  κειμένου  θα  τη  βρείτε  στα  <Έγγραφα>.

Σ'  αυτή  την  ενότητα  θα  ασχοληθούμε  με  την  α'  κλίση  των  ουσιαστικών.  Ας  ξεκινήσουμε  με  τα  αρσενικά  ουσιαστικά  σε   -ας  και  σε  -ης.  Στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>  θα  βρείτε  δύο  σχετικές  ασκήσεις  στην  6η  Ενότητα.  Εξασκηθείτε!!!

Συνεχίζουμε  με  τα  θηλυκά  ουσιαστικά  σε  -α -ας  και  σε  -α -ης.  Ασχοληθείτε  με  τις  σχετικές  ασκήσεις  που  θα  βρείτε  επίσης  στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>.

Μετάφραση  του  κειμένου  της  άσκησης  5,  σελ.  67

(Μύθος  του Αισώπου)

Ἀνὴρ πλούσιος Ἀθηναῖος μεθ' ἑτέρων τινῶν ἔπλει.

Ένας πλούσιος άνδρας Αθηναίος ταξίδευε σε καράβι μαζί με άλλους.

Καὶ δὴ χειμῶνος σφοδροῦ γενομένου

Κι αφού ξέσπασε σφοδρή κακοκαιρία

καὶ τῆς νηὸς περιτραπείσης

και ανατράπηκε το πλοίο του

οἱ μὲν λοιποὶ πάντες διενήχοντο,

όλοι οι άλλοι κολυμπούσαν,

ὁ δὲ Ἀθηναῖος παρ' ἕκαστα

ενώ ο Αθηναίος μόνος του

τὴν Ἀθηνᾶν ἐπικαλούμενος μυρία ἐπηγγέλλετο,

επικαλούνταν συνεχώς την Αθηνά τάζοντάς της ένα σωρό πράγματα

εἰ περισωθείη.

αν θα σωνόταν.

 Εἷς δέ τις τῶν συννεναυαγηκότων

Ένας κάποιος από αυτούς που είχαν ναυαγήσει μαζί του

παρανηχόμενος ἔφη πρὸς αὐτόν·

που κολυμπούσε πλάι του, του είπε

σὺν Ἀθηνᾷ καὶ χεῖρα κίνει.

μαζί με την επίκληση στην Αθηνά, κούνα και τα χέρια σου.

Η  ΛΥΣΗ  ΤΟΥ  ΓΟΡΔΙΟΥ  ΔΕΣΜΟΥ.

<  Ό,τι  δε  λύνεται...  κόβεται  >

  Το  βίντεο  που  ακολουθεί  θα  σας  βοηθήσει  να  κατανοήσετε  τα  γεγονότα  αλλά  και  το  αρχαίο  κείμενο  της  ενότητάς  μας.  Τη  μετάφρασή  του  θα  τη  βρείτε  στα  <Έγγραφα>  σε  αρχείο  με  τίτλο:  7η  ΕΝΟΤΗΤΑ - μετάφραση  κειμένου.  

Την  ερμηνεία  των  λέξεων  του  Πίνακα  (σελ.  54)  θα  τη  βρείτε  στα  < Έγγραφα >.

Ωστόσο,  για  να  γίνουν  πιο  κατανοητές  κάποιες  λέξεις  αυτού  του  Πίνακα  (σελ.  54),  παρακολουθήστε  πώς  γινόταν  παλαιότερα  το  ζέψιμο  των  ζώων  για  το  όργωμα

Δείτε  και  τις  παλιές  ζυγαριές...

Στην  ενότητα  αυτή  θα  μάθουμε  τον  παρατατικό  και  αόριστο  χρόνο  των  βαρύτονων  ρημάτων  της  ενεργητικής  φωνής.

Θα  ξεκινήσουμε  πρώτα  με  τον  παρατατικό  του  ρήματος  εἰμί. Τον  ενεστώτα  τον  μάθαμε  ήδη,  αλλά  θα  τον  ξαναθυμηθούμε:       

  ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ         ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ

   εἰμί                           ἦ  και  ἦν

   εἶ                               ἦσθα

   ἐστί                           ἦν

   ἐσμέν                       ἦμεν

   ἐστέ                          ἦτε

    εἰσί                          ἦσαν

Τον  παρατατικό  και  αόριστο  των  ρημάτων  θα  τους  βρείτε  στα  <Έγγραφα>  σε  πίνακα  μαζί  με  τις  σχετικές  παρατηρήσεις.

Κείμενο:  < Ανυπέρβλητα  πρότυπα >

Τη  μετάφραση  του  κειμένου  θα  τη  βρείτε  στα  <Έγγραφα>.

Για  να  εξασκηθείτε  στην  κατανόηση  της  μετάφρασης  θα  βρείτε  στις  <Εργασίες>    κάποιες  ερωτήσεις  Σωστού - Λάθους.

Σ΄ αυτή  την  ενότητα  διδαχθήκατε  το  σχηματισμό  και  την  κλίση  του  Παρακειμένου  και  του  Υπερσυντέλικου  χρόνου  των  ρημάτων  της  ενεργητικής  φωνής.  Θυμηθείτε  τη  θεωρία  κάνοντας  τις  ασκήσεις  που  θα  βρείτε  στις  <Συνδέσεις  Διαδικτύου>.