Μάθημα : ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΠ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
3151010273 - ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΙΛΙΤΖΗΣ
Περιγραφή Μαθήματος
Μαθησιακοί στόχοι
- Nα γνωρίσουν οι μαθητές την πνευματική δημιουργία των Ρωμαίων, με την οποία συνδέεται άρρηκτα ο ρωμαϊκός πολιτισμός και η οποία αποτέλεσε τη βάση για τη διαμόρφωση του δυτικοευρωπαϊκού πολιτισμού.
- Να αναγνωρίσουν και να εκτιμήσουν τη λογοτεχνική αξία των λατινικών κειμένων. Αυτό θα γίνει, αν γνωρίσουν τους βασικούς κανόνες και τη δομή της Λατινικής μέσα από τα πρωτότυπα κείμενα και αποκτήσουν μια πρώτη αίσθηση της αρμονίας, της πυκνότητας, της ακρίβειας αυτής της γλώσσας, όπως αναδεικνύεται μέσα από τα κείμενα της κλασικής εποχής.
- Να μπορούν να αναγνωρίσουν τις χρήσεις των μορφοσυντακτικών και γραμματικών φαινομένων στον λατινικό λόγο και να βρουν τις αντίστοιχες δομές, με τις οποίες θα τις αποδώσουν στα Νέα Ελληνικά (γλωσσικός γραμματισμός).
- Να αντιμετωπίσουν τη διαδικασία μετάφρασης του λατινικού κειμένου ως διαδικασία λύσης προβλήματος με δεδομένα (γνώση των ιστορικών στοιχείων, ετυμολογία, λεξιλόγιο, γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα), ζητούμενα και εναλλακτικές λύσεις, ώστε να καταλήξουν, μετά από ώριμη σκέψη, στην τελική λύση.
- Να εμβαθύνουν νοηματικά στο περιεχόμενο των πρωτότυπων κειμένων και να μπορούν να ερμηνεύουν ένα λατινικό κείμενο, αξιοποιώντας τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα του κειμένου
Τρόπος διδασκαλίας
Μικτή διδασκαλία
Στοιχεία μαθήματος
- Αριθμός Εκπαιδευόμενων:
- Αριθμός Μαθημάτων: 15
- Χρόνος Μαθήματος: 2
- Χρόνος στο σπίτι: 1
- Συνολικός χρόνος: 45
-
Μαθησιακοί στόχοι
- Nα γνωρίσουν οι μαθητές την πνευματική δημιουργία των Ρωμαίων, με την οποία συνδέεται άρρηκτα ο ρωμαϊκός πολιτισμός και η οποία αποτέλεσε τη βάση για τη διαμόρφωση του δυτικοευρωπαϊκού πολιτισμού.
- Να αναγνωρίσουν και να εκτιμήσουν τη λογοτεχνική αξία των λατινικών κειμένων. Αυτό θα γίνει, αν γνωρίσουν τους βασικούς κανόνες και τη δομή της Λατινικής μέσα από τα πρωτότυπα κείμενα και αποκτήσουν μια πρώτη αίσθηση της αρμονίας, της πυκνότητας, της ακρίβειας αυτής της γλώσσας, όπως αναδεικνύεται μέσα από τα κείμενα της κλασικής εποχής.
- Να μπορούν να αναγνωρίσουν τις χρήσεις των μορφοσυντακτικών και γραμματικών φαινομένων στον λατινικό λόγο και να βρουν τις αντίστοιχες δομές, με τις οποίες θα τις αποδώσουν στα Νέα Ελληνικά (γλωσσικός γραμματισμός).
- Να αντιμετωπίσουν τη διαδικασία μετάφρασης του λατινικού κειμένου ως διαδικασία λύσης προβλήματος με δεδομένα (γνώση των ιστορικών στοιχείων, ετυμολογία, λεξιλόγιο, γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα), ζητούμενα και εναλλακτικές λύσεις, ώστε να καταλήξουν, μετά από ώριμη σκέψη, στην τελική λύση.
- Να εμβαθύνουν νοηματικά στο περιεχόμενο των πρωτότυπων κειμένων και να μπορούν να ερμηνεύουν ένα λατινικό κείμενο, αξιοποιώντας τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα του κειμένου
Τρόπος διδασκαλίας
Μικτή διδασκαλία
Στοιχεία μαθήματος
- Αριθμός Εκπαιδευόμενων:
- Αριθμός Μαθημάτων: 15
- Χρόνος Μαθήματος: 2
- Χρόνος στο σπίτι: 1
- Συνολικός χρόνος: 45
Σύμφωνα με ν. 4777/2021 (Α’ 25) εισάγεται στον τρόπο εξέτασης της λατινικής γλώσσας μία παρατήρηση που θα αξιοποιεί τη χρήση στερεότυπης λατινικής φράσης σε κατάλληλο κειμενικό περιβάλλον της Νέας Ελληνικής. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται μια σε βάθος κατανόηση της λατινικής γλώσσας αλλά και, μέσω της αξιοποίησης ενός αντίστοιχου γλωσσαρίου, ο εμπλουτισμός και η διεύρυνση των επικοινωνιακών δυνατοτήτων των μαθητών. Θεωρήσαμε λοιπόν ότι, θα ήταν καλό να ενσωματώσουμε ένα Γλωσσάρι με λέξεις και φράσεις της λατινικής με τη σημασία -κυριολεκτική και μεταφορική- και ένα σώμα (corpus) ασκήσεων προς διευκόλυνση όλων.
Στο μάθημα 1 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- α΄ κλίση ουσιαστικών
- ρήματα α΄ συζυγίας: σχηματισμός αρχικών χρόνων, κλίση Ενεστώτα Οριστικής έγκλισης.
- κλίση του Ενεστώτα του ρήματος sum
Στο μάθημα 2 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- κύρια ονόματα της α΄ κλίσης που προέρχονται από την ελληνική
- β΄ κλίση ουσιαστικών (αρσενικά και θηλυκά)
- προσωπικές αντωνυμίες και η δεικτική αντωνυμία ille
- Στο μάθημα 3 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- την α΄και β΄κλίση των ουσιαστικών.
- τις προσωπικές αντωνυμίες και τη δεικτική αντωνυμία ille
- την 1η και 2η συζυγία των ρημάτων: καταλήξεις και κλίση Οριστικής Ενεστώτα. Ενεστώτας του ρηματος sum.
- τη δομή της πρότασης. Ρήματα συνδετικά, μονόπτωτα, δίπτωτα.
- τη χρήση των πλαγίων πτώσεων
- την αυτοπάθεια.
Στο μάθημα 4 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- β΄κλίση ουσιαστικών (ουδέτερα)
- ρήματα α΄συζυγίας: κλίση Παρατατικού Οριστικής έγκλισης
- αντωνυμία δεικτική-επαναληπτική (is, ea, id)
- Στο μάθημα 5 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου.
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου.
- την 1η και 2η συζυγία των ρημάτων: καταλήξεις και κλίση οριστικής Παρατατικού. Παρατατικό του ρήματος sum.
- τα ουδέτερα ουσιαστικά της β΄κλίσης.
- τα αρσενικά ουσιαστικά της β΄κλίσης σε –er και το ουσιαστικό vir.
- τη δεικτική αντωνυμία is, ea, id.
- τη χρήση της αφαιρετικής (συνδυασμός εν. 4 και εν. 5).
- την αλληλοπάθεια.
Στο μάθημα 6 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- εισαγωγή στη γ΄ κλίση – περιττοσύλλαβα, αρσενικά-θηλυκά-ουδέτερα
- Στο μάθημα 7 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- από την γ΄ κλίση των ουσιαστικών, τα ισοσύλλαβα και τα ουδέτερα.
- τα τριτόκλιτα επίθετα
- τη δεικτική αντωνυμία hic, haec, hoc
- το ανώμαλο ρήμα possum: Ενεστώτα και Παρατατικό
- Απαρέμφατο: τελικό, ειδικό απαρέμφατο. Υποκείμενο απαρεμφάτου
- Στο μάθημα 8 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- α΄ και β΄ συζυγία: σχηματισμός και κλίση Μέλλοντα Οριστικής έγκλισης
- ουσιαστικά γ΄ κλίσης (φωνηεντόληκτα), ουδέτερα
- επίθετα τρίτης κλίσης
- Στο μάθημα 9 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- ρήματα γ΄και δ΄συζυγίας ρημάτων: σχηματισμός αρχικών χρόνων, κλίση Ενεστώτα Οριστικής έγκλισης
- δεικτική αντωνυμία (hic, haec, hoc)
- Στο μάθημα 10 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- ρήματα γ΄και δ΄συζυγίας ρημάτων: κλίση Μέλλοντα Οριστικής έγκλισης
- Μέλλοντας του βοηθητικού ρήματος sum
- κλίση του ρήματος ferro
Στο μάθημα 11 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου.
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου.
- την γ΄ και δ΄ συζυγία: κλίση του Ενεστώτα, Παρατατικού και Μέλλοντα.
- τον σχηματισμό του απαρεμφάτου των ρημάτων της γ΄ και δ΄ συζυγίας.
- το ανώμαλο ρήμα fero.
- τον Παρακείμενο όλων των συζυγιών και του ρήματος sum.
- ως ανακεφαλαίωση τον σχηματισμό των αρχικών χρόνων των ρημάτων.
- τη χρήση των αντωνυμιών hic-haec-hoc, ille-illa-illud & ipse-ipsa-ipsum.
- τον προσδιορισμό του τόπου εμπρόθετα και απρόθετα.
- Χρονικές προτάσεις: πώς εισάγονται και τι δηλώνουν.
- Στο μάθημα 12 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- ρήματα γ΄ συζυγίας: σχηματισμός και κλίση Παρακειμένου Οριστικής έγκλισης
- Στο μάθημα 13 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- τον Παρακείμενο της ενεργητικής φωνής της γ ΄ συζυγίας
- τον Υπερσυντέλικο και Συντελεσμένο Μέλλοντα της ενεργητικής φωνής όλων των συζυγιών και του βοηθητικού ρήματος sum
- την δ΄ κλίση των ουσιαστικών
- τη χρήση των προθέσεων de+αφαιρετική και ob, per, propter+αιτιατική (εξωτερικό αναγκαστικό αίτιο)
Στο μάθημα 14 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- την ε΄κλίση των ουσιαστικών
- τα δεκαπέντε ρήματα της γ΄συζυγίας σε –io και πώς κλίνονται‧ τον σχηματισμό των ρημάτων αυτών όταν είναι σύνθετα με πρόθεση.
- την κλίση της αντωνυμίας idem, eadem, idem‧ τη διαφορά της με την αντωνυμία ipse
- τον αντίστροφο cum
Στο μάθημα 15 θα διδαχθούμε:
- τη γραμματική και ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου
- τη συντακτική διερεύνηση του κειμένου
- τις καταλήξεις της παθητικής φωνής
- την κλίση του παθητικού ενεστώτα των α, β &δ συζυγιών‧
- το απαρέμφατο του παθητικού ενεστώτα των α, β &δ συζυγιών‧
- το ποιητικό αίτιο
- τη σύνταξη των ρημάτων iubeo, prohibeo
+ απαρ. ενεργ. φωνής + απαρ. παθ. Φωνής