Μάθημα : Θρησκευτικά Α Λυκείου
Κωδικός : 2006010222
2006010222 - ΙΩΑΝΝΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ
Περιγραφή Μαθήματος
Η λατρεία είναι η έκφραση της πίστης μας. Πίστη στο Θεό και ουσιαστική συμμετοχή στη λατρεία είναι πάντα αξεχώριστες.

Τα θαυμαστά γεγονότα για τη σωτηρία του ανθρώπου πανηγυρίζονται με τις γιορτές της Εκκλησίας.

Οι γιορτές είναι εβδομαδιαίες και ετήσιες.
α. Εβδομαδιαίες
Κυριακή : η ημέρα του Κυρίου, της Ανάστασής του. Είναι η σταθερή ημέρα τέλεσης της Θείας Ευχαριστίας.

β. Ετήσιες
Το εκκλησιαστικό έτος που αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει όχι μόνο ακίνητες εορτές (έχουν σταθερή ημερομηνία) αλλά και κινητές εορτές, που εορτάζονται κάθε χρόνο σε διαφορετικές ημερομηνίες. Αυτό γίνεται γιατί εξαρτώνται από το άγιο Πάσχα, το οποίο, βάσει της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. Και επειδή αυτή η πανσέληνος δεν είναι σταθερή, το Πάσχα είναι κινητό και μαζί μ' αυτό είναι κινητές και όλες οι εορτές που εξαρτώνται απ' αυτό.
Οι ετήσιες εορτές διαιρούνται σε α. Δεσποτικές, β. Θεομητορικές και γ. εορτές των αγίων.
α. Δεσποτικές είναι οι εορτές που αναφέρονται στον Κύριο. Διακρίνονται σε ακίνητες και κινητές. Μερικές παρατίθενται παρακάτω:
Ακίνητες Δεσποτικές εορτές:
Χριστούγεννα (25 Δεκεμβρίου)
τα άγια Θεοφάνεια (η Βάπτιση του Χριστού - 6 Ιανουαρίου)
Κινητές Δεσποτικές εορτές:
η Ανάσταση του Χριστού
η Ανάληψη του Χριστού
β. Θεομητορικές είναι οι εορτές που αναφέρονται στη Θεοτόκο. Κάποιες είναι:
ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (25 Μαρτίου)
η Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου)
γ. Εορτές των αγίων. Μερικά παραδείγματα...
επέτειοι Μαρτυρίου ή κοιμήσεως των αγίων, συνάξεις, ευρέσεις ή ανακομιδές αγίων λειψάνων, επέτειοι θαυμάτων
Οι γιορτές της Εκκλησίας, με πρώτες και προσδιοριστικές τις δεσποτικές εορτές, δεν αποτελούν απλές αναμνήσεις, αλλά ευκαιρίες κοινωνίας με τον Χριστό και την Εκκλησία. Η κοινωνία αυτή, συντηρεί και αυξάνει τους πιστούς μέσα στο σώμα της Εκκλησίας, προσφέροντας σ’ αυτούς τις δωρεές της θείας οικονομίας. Με τις ετήσιες εορτές, τον εβδομαδιαίο εορταστικό κύκλο και τις ακολουθίες του νυχθημέρου ζει ο πιστός ολόκληρο το έργο της θείας οικονομίας και γίνεται μέτοχος της βασιλείας του Θεού από την παρούσα ζωή του.
Οι εορτές έχουν θρησκευτική, κοινωνική και ανθρωπολογική σημασία. Θρησκευτική, διότι αποτελούν ευκαιρίες λατρείας του Θεού, μελέτης του Θείου λόγου, και συμμετοχής στα Μυστήρια. Κοινωνική, διότι με τις συνάξεις αυτές των πιστών καλλιεργείται και συνειδητοποιείται η έννοια της ισότητας και ενότητάς τους, ενώ με τη διακοπή των καθημερινών εργασιών, παρέχεται η ευκαιρία προς άσκηση έργων αγάπης και φιλανθρωπίας. Ανθρωπολογική, τέλος, σημασία έχουν, διότι παρέχουν σωματική ανάπαυση και ψυχική τόνωση. Τον αποσπούν από τα γήινα και εφήμερα και του θυμίζουν τα ουράνια.
______________
Θεία Οικονομία ονομάζεται το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων. Πέρασε από τρεις φάσεις. Για την πραγματοποίησή του απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η ελεύθερη συνεργασία, η συγκατάθεση των ανθρώπων. Καλεί πρώτα ο Θεός τον Αβραάμ, που συνεργάζεται με τον Θεό υποδειγματικά και μεταφέρει στο λαό τις υποσχέσεις του για σωτηρία. Με τους προφήτες, που ήταν το στόμα του Θεού και διερμηνείς του θελήματός του, προαναγγέλλει την αναμενόμενη σωτηρία. Είναι αυτή που έφερε ο Χριστός με τη σάρκωσή του. Αυτή ήταν η πρώτη φάση.
Η ζωή του Χριστού, τα θαύματα, η διδασκαλία, το Πάθος και η Ανάστασή του είναι η δεύτερη φάση του θείου σχεδίου. Ο Κύριος είναι σωτήρας όλων των ανθρώπων. Ζητά από εμάς πίστη, μετάνοια, καλά έργα, αγάπη, αφοσίωση στο Θεό.
Η τρίτη φάση της θείας Οικονομίας είναι η Εκκλησία που ίδρυσε ο Χριστός. Αυτή συνεχίζει το σωτήριο έργο του. Σωζόμαστε μέσα στην Εκκλησία. Με τα Μυστήριά της και μάλιστα με τη Θεία Ευχαριστία, παίρνουμε τον ίδιο τον Χριστό, το Σώμα και το Αίμα του. Προγευόμαστε τη Βασιλεία του Θεού, που έχει εγκαινιαστεί με την έλευση του Χριστού. Την πλήρη δόξα και μακαριότητα θα απολαύσουν οι πιστοί μετά την ανάσταση των νεκρών.
(Υλικό: google search, Δ.Ε. Α Λυκείου, Χρόνος και άνθρωπος, Γ. Μαντζαρίδη)
Η πίστη στον Τριαδικό Θεό
Βασικά σημεία

- Ο Θεός μας καλεί να τον εμπιστευτούμε.
- Η πίστη ως εμπιστοσύνη είναι η αβίαστη και ελεύθερη στροφή της καρδιάς προς τον Θεό.
- Ο Θεός δεν γνωρίζεται μέσα από την επιστήμη αλλά μέσα από σχέση μαζί του.
- Η πίστη έχει δυναμικό χαρακτήρα. Η πίστη έχει βαθμίδες, είναι μια ατέλειωτη πορεία. Μπορεί να αυξηθεί ή να ατονήσει.

Στον Θεό φτάνουμε μέσα από ένα τρόπο ζωής και όχι μέσα από ένα τρόπο σκέψης και συλλογισμών. Αυτός ο τρόπος ζωής είναι η ζωή της Εκκλησίας, δηλ. προσευχή, άσκηση, φιλανθρωπία, κ.α. και κυρίως συμμετοχή στα Μυστήρια /λατρεία της Εκκλησίας.
- Αντίθετα με την ιδεολογία που είναι η άκριτη αποδοχή μιας διδασκαλίας χωρίς δυνατότητα επαλήθευσης, η αληθινή πίστη οδηγεί στην επαλήθευση της διδασκαλίας της Εκκλησίας μέσα από την εμπειρία, δηλ. μέσα από την ίδια τη ζωή του πιστού. Η πίστη είναι βίωμα, εμπειρία. Γι' αυτό και ο χριστιανός δεν καλείται απλώς να αποδεχτεί τις αλήθειες του Ευαγγελίου εγκεφαλικά αλλά να τις ζήσει με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.
- Η αληθινή πίστη επιφέρει αλλαγή στον πιστό. Κριτήριο της αληθινής πίστης είναι η αγάπη που δείχνουμε προς τον συνάνθρωπο.
- Η ορθή πίστη αποτελεί θεμέλιο της γνήσιας αγάπης και η αληθινή αγάπη συνιστά απόδειξη της ορθής πίστης.
- Στην Ορθόδοξη Εκκλησία τα δόγματα αποτελούν το περιεχόμενο της πίστης και αυτά που κατευθύνουν τον ανθρώπινο βίο.
Με αφετηρία το δόγμα του Τριαδικού Θεού, η πίστη νοηματοδοτεί τον ανθρώπινο βίο και καλεί τον άνθρωπο σε μια δυναμική παρουσία στην κοινωνία, με σκοπό την έμπρακτη μαρτυρία των πανανθρώπινων αξιών και ιδανικών, όπως η αγάπη, η αλληλεγγύη, η ειρήνη. Διασπά κάθε είδους στερεότυπα και προκαταλήψεις και δίνει τη δυναμική στον άνθρωπο να συνυπάρξει αγαπητικά με τον πλησίον ανεξάρτητα από τη θρησκευτική του πίστη, την εθνική του καταγωγή, την κοινωνική του τάξη, το φύλο και κάθε είδους ετερότητα.
Οι εικόνες από το google

Η μεταμορφωτική δύναμη της προσευχής στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση
- γιατί: ευχαριστία, αίτηση, μετάνοια, δοξολογία. Είναι ο πιο προσωπικός τρόπος επικοινωνίας με τον Θεό αλλά και με τους άλλους πιστούς. Κάνει τη ζωή πιο πλούσια και δημιουργική.
- πως: με εμπιστοσύνη και αγάπη στον Θεό. Η προσευχή δεν είναι ένα ευκαιριακό - περιστασιακό γεγονός στη ζωή του πιστού αλλά διαρκής κατάσταση (συνεχής και ζωντανή επικοινωνία με αυτόν που αγαπώ)! Όχι ξερή απαγγελία λέξεων ή προτάσεων αλλά να "μιλάει" η καρδιά (είτε τυπική είτε αυθόρμητη η προσευχή).
- πότε/πού: παντού, σε καθορισμένο χρόνο στην Εκκλησία
"Ζητάτε και θα σας δοθεί...": στην προσευχή οι πιστοί μιλούν στον Θεό - για τα ευχάριστα και τα λυπηρά τους. Μαθαίνουν να βλέπουν τη ζωή και τα προβλήματά τους από τη ματιά του Θεού. Από την προσευχή συχνά κερδίζουν: εμπιστοσύνη, παρηγοριά και θάρρος, υπομονή, δύναμη και ελπίδα - και όχι μόνο αυτά. Φωτίζονται. Αλλάζουν. Δεν παίρνουν πάντοτε με την προσευχή τους όσα ζητούν αλλά εκείνα που αληθινά χρειάζονται - κάποτε μάλιστα πιο πολλά από όσα αναμένουν και καταλαβαίνουν.
Χρειάζεται πρώτα και κύρια εμπιστοσύνη στον Θεό - στην αγάπη και τη σοφία του. Γνωρίζει τι είναι το καλύτερο για τους προσευχόμενους. Κάποιοι από αυτούς όχι σπάνια ζητούν πράγματα περίεργα, παράλογα και ιδιοτελή, ανόητα και απαράδεκτα, ακόμη και για το κακό των άλλων. Πώς να ικανοποιηθούν τέτοια αιτήματα!
"Πάτερ ημών": Προσφωνώντας το Θεό "πατέρα" οι πιστοί νιώθουν εμπιστοσύνη, αγάπη, άνεση, οικειότητα, ελευθερία. Ξέρουν ότι θέλει το καλό τους και μόνο αυτό.
Παντού στο "Πάτερ ημών" οι πιστοί μιλούν συλλογικά. Είναι μια προσευχή πολλών για πολλούς, όλων για όλους - και για τους εχθρούς τους.
"ελθέτω η Βασιλεία σου": οι χριστιανοί θεωρούν ότι είναι το πρωταρχικό και βασικότερο αίτημα (παράκληση) του "Πάτερ ήμων" και όλων των προσευχών τους.
"γενηθήτω το θέλημά σου": Το θέλημα του Θεού για τους ανθρώπους είναι αγαθό και γεμάτο αγάπη για όλους. Σε αυτό εμπιστεύονται απόλυτα οι προσευχόμενοι και αυτό ζητούν να καθορίζει τα πάντα στη ζωή τους.
"άφες ημίν τα οφειλήματα ημών": Οι πιστοί ομολογούν ότι χρειάζονται τη συγχώρηση όπως και όσο το καθημερινό ψωμί. Ζητούν συγχώρηση από τον Θεό, συγχωρούν τους συνανθρώπους τους, ζητούν συγχώρηση από αυτούς. Αυτό ούτε αυτονόητο είναι ούτε εύκολο. Γι' αυτό ζητούν τη θεία βοήθεια. - Ο Θεός συγχωρεί επειδή τους αγαπά και του το ζητούν μετανιωμένοι. Όποιος ζητεί και παίρνει συγχώρηση από τον Θεό, δεν μπορεί να κρατάει μέσα του μίσος για τους άλλους. Αν δεν συγχωρεί, έχει πρόβλημα. Στρέφεται προς τον Θεό, ο οποίος αγαπά και συγχωρεί, και αντλεί από αυτόν δύναμη για να τα καταφέρει να συγχωρήσει.
"μη .. εις πειρασμόν": Ζητούν, οι πειρασμοί και οι δοκιμασίες τους να μην ξεπερνούν τις δυνάμεις τους.
"ρύσαι ημάς": Όταν κάποιος διαπράξει σοβαρά σφάλματα και αδικίες συχνά καταντά σε δεσμεύσεις ή "κυκλώματα", από όπου είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγει. Οι πιστοί ζητούν τη θεία βοήθεια, για να ξεφύγουν, να γλιτώσουν και να σωθούν από αυτές και από αυτά.
- Επίσημη ονομασία του "Πάτερ ημών" είναι "Κυριακή" θα πει του Κυρίου, δηλαδή προσευχή που υπέδειξε ο Κύριος, δηλ. ο Ιησούς Χριστός.
(ερμηνεία στίχων : δ.ε. 19 Η Κυριακή προσευχή (Πάτερ ημών): Στον καινούργιο κόσμο του Θεού οι άνθρωποι προσεύχονται, Θρησκευτικά β γυμνασίου Καινή Διαθήκη, ο Ιησούς Χριστός και το έργο του, ΟΕΔΒ 2006)
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...- - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -