Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α2

ΘΕΜΑ: ΜΟΔΑ-ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ


 Η  ενδυμασία απασχολούσε ανέκαθεν κάθε κοινωνία ,καθώς αποτελούσε καθημερινή μέριμνα των μελών της. Πέρα από τον  πρακτικό της ρόλο μάλιστα η ενδυμασία αποτέλεσε και στοιχείο του πολιτισμού της κάθε εποχής και του κάθε λαού που τον διέκρινε από τους υπολοίπους αφού μέσα από την ενδυμασία εξέφραζε την αισθητική του και την ιδιοσυγκρασία του. Στις μέρες μας βέβαια η διαφοροποίηση αυτή τείνει να εξαλειφθεί και στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και της μόδαςπαρατηρείται συχνά ένας ομοιόμορφος τρόπος ντυσίματος , μια τάση μιμητική στον τρόπο ένδυσης πολλών κοινωνικών ομάδων.

Η Μόδα είναι η επικράτηση μιας ενιαίας (κοινής, γενικευμένης) αισθητικής και αντίληψης σχετικά με την εξωτερική εμφάνιση του ατόμου (ένδυση, υπόδηση, κόμμωση) αλλά  και τη γενικότερη συμπεριφορά του, τη διακόσμηση του σπιτιού, τη διατροφή, τον τρόπο ψυχαγωγίας, τον τρόπο ζωής κ.λπ.

Χαρακτηριστικά της μόδας:

•           η ευμεταβλητότητα, η αστάθεια (η μόδα διαφοροποιείται σε σύντομο χρονικό διάστημα) και      η παροδικότητα (η ολιγόχρονη διάρκειά της)

«Πρωτέας είναι ο πατέρας της, το όνομά της είναι Μόδα». (Βολταίρος)

•           η ασύνειδη υποταγή στα κελεύσματά της (με την προβολή συγκεκριμένων προτύπων και τη διαφήμιση), η τεράστια επιρροή που ασκεί στους ανθρώπους

•           η ομοιομορφοποίηση (με την επιβολή κοινού αισθητικού κριτηρίου και την ισοπέδωση της ιδιαιτερότητας των επιλογών).



ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ

1.      Κοινωνικοί Λόγοι

•           η ανάγκη του ατόμου να διαμορφώσει τις επιλογές, τη συμπεριφορά και την αισθητική του με βάση τα κριτήρια που θεωρούνται κοινωνικώς αποδεκτά. Η ανάγκη για ένταξη στο κοινωνικό σύνολο και αποδοχή.

•           πολλοί μέσω της υιοθέτησης συγκεκριμένου ενδυματολογικού κώδικαπροσπαθούν να επιδείξουν την «υψηλή» κοινωνική τους θέση που τους επιτρέπει να δαπανούν πολλά χρήματα στο ντύσιμό τους, απόρροια του πλούτου  τους .Άλλοτε πάλι στερούμενοι υψηλού εισοδήματος προσπαθούν μέσω του ακριβού ντυσίματος να πείσουν για την « ψεύτικη» υψηλή κοινωνική τους θέση και να αισθανθούν έστω και πρόσκαιρα την αυτοπεποίθηση που αναζητούν.

2.  Οικονομικοί Παράγοντες
   
   Η μόδα επιβάλλεται από οικονομικούς παράγοντες και τους μηχανισμούς τους που, για να ανταπεξέλθουν στον έντονο ανταγωνισμό και να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες της διαφήμισης . Έτσι εμπλέκονται σε ένα παιχνίδι επηρεασμού της κοινής γνώμης, χρηματοδοτώντας ΜΜΕ ή τη βιομηχανία του θεάματος, με απώτερο στόχο το κέρδος τους.
   
   
   3.      Ψυχολογικά Αίτια
   
   Η μόδα έχει επεκταθεί σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, γιατί σχετίζεται με την ψυχολογική ανάγκη του ανθρώπου να είναι αρεστός, να βελτιώνεται διαρκώς και να τονώνεται ψυχολογικά.

Ιδιαίτερα οι νέοι με τα  γνωρίσματα της ηλικίας τους επηρεάζονται αρκετά από τη μόδα αφού είναι πιο ορμητικοί, ανοιχτοί στους πειραματισμούς και περισσότεροι ευπροσάρμοστοι.Θεωρούν το καινούργιο προοδευτικό (και άρα, αποδεκτό), ενώ το παλιό συντηρητικό και απορριπττέο.

Μάλισταείναι λιγότερο κατασταλαγμένοι (χειραγωγούνται, μιμούνται, επηρεάζονται από πρότυπα)και  υιοθετούν πιο εύκολα ξενόφερτα πρότυπα και τρόπο ζωής (στην ένδυση, ομιλία, μουσική, κ.λπ.) .

Είναι περισσότερο ευαίσθητοι γιατί φοβούνται την απόρριψη από τους συνομηλίκους, ενώ τονώνουν την αυτοπεποίθησή τους μέσω της ένταξής τους στα ενδυματολογικά πρότυπα των συνομιλήκων

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΘΕΤΙΚΕΣ

Η μόδα

1.       συνιστά σημαντικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης, γιατί:

•           διευρύνει τις εμπορικές δυνατότητες των επιχειρήσεων

•           αυξάνει την κατανάλωση, εξαιτίας της επέκτασης των αγορών με τα διαρκώς      εμφανιζόμενα προϊόντα

•           δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας με τις ειδικότητες που απαιτούνται στον τομέα της μόδας (πανίσχυροι οικονομικοί κολοσσοί στον χώρο της μόδας, εκπομπές, ειδικές στήλες και αφιερώματα, ακόμη και ειδικά έντυπα αφιερωμένα στη μόδα κ.λπ.)

2. Σχετίζεται με την Τέχνη

•  προάγει τη δημιουργική φαντασία και την προσωπική ελευθερία μέσω της δυνατότητας πολλαπλών επιλογών
  
  •           η ίδια η μόδα συχνά υψώνεται στη σφαίρα της τέχνης (σχήματα, χρώματα) αλλά και αποτελεί μέσο έκφρασης κοινωνικών και καλλιτεχνικών ρευμάτων (φεμινισμός, χίππυς, πανκς, σκινχεντς κ.λπ.)
  
  3.          επιδρά ευεργετικά στον ψυχισμό του ανθρώπου, γιατί:
  
  •           απαλλάσσει από την αισθητική μονοτονία και την πληκτική συνήθεια,   ανανεώνει
  
  •           τονώνει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση όσων διακατέχονται από συμπλέγματα μειονεξίας σε σχέση με την εξωτερική τους εμφάνιση
  
  •           δίνει χαρά και ψυχική αγαλλίαση, έστω πρόσκαιρη και επιφανειακή (για ένα καινούργιο ρούχο, μια νέα διακόσμηση κ.λπ.)
  
  ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ
  
  1.        Η άκριτη προσκόλληση στα κελεύσματα της μόδας αυξάνει το πνεύμα καταναλωτισμού και επιβαρύνει τον καταναλωτή με δαπανηρές αγορές δευτερεύουσας σημασίας αγαθών. Στην προσπάθειά του, μάλιστα, να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της μόδας, υπερεργάζεται, γεγονός που αποβαίνει σε βάρος του ελεύθερου χρόνου του και της ανάπτυξης δημιουργικών ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων. Απαιτεί χρήμα, χρόνο και συχνά άγχος και αγωνία.
  
  2.        Διαμορφώνει μια ιδεολογική αντίληψη/τάση, σύμφωνα με την οποία το άτομο εξιδανικεύει τη σωματική διάσταση και αποδίδει μείζονα προτεραιότητα στην εμφανισιακή του υπόσταση. Έτσι, με την προβολή των ασήμαντων και εφήμερων και των παραγκωνισμό των σημαντικών, ταυτίζει το «φαίνεσθαι» με το «είναι» και αδιαφορεί για την πνευματική του καλλιέργεια.

3. 
    Η μόδα στην πραγματικότητα εγκλωβίζειτον ακόλουθό της σε συγκεκριμένη αισθητική . Εντάσσεται, λοιπόν, και αυτή στους μηχανισμούς χειραγώγησης του ατόμου, είναι μέσο ελέγχου του τρόπου ζωής και χειραγώγησης.
   
   4.        Αναπτύσσει τη μιμητική διάθεση και την ξενομανία, όταν επιβάλλει την προτίμηση του καταναλωτή σε ξενικά προϊόντα, στο πλαίσιο της σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης αγοράς.
   
   •          υπονομεύει την αισθητική ιδιαιτερότητα ενός λαού και
   
   •          μπορεί να επιφέρει την πολιτιστική αλλοτρίωση.
   
   
   

ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

Η μόδα αποτελεί βασικό στοιχείο της σημερινής ζωής- θα ήταν ουτοπία να προτείνει κανείς την κατάργησή της. Χρειάζεται, όμως, μέτρο και αντίσταση στις αλλοτριωτικές επιδράσεις της. Το ιδανικό θα ήταν αν ο καθένας να ιεραρχεί σωστά τις προτεραιότητές του και η μόδα να μην αποτελεί αυτοσκοπό. Το άτομο θα πρέπει να  θέτει προσωπικά κριτήρια για τη μόδα (ώστε να μη γελοιοποιείται νε επιλογές που δεν εναρμονίζονται με την προσωπικότητά του), να κατανοεί ότι το ρούχο δεν πρέπει να φυλακίζει το σώμα και το πνεύμα του ανθρώπου, αλλά να το ξεκουράζει και να το αναδεικνύει. Απαιτείται λοιπόν:

*        παιδεία, μόρφωση, ιδίως αισθητική αγωγή

*        διαρκής προσπάθεια ολοκλήρωσης χαρακτήρα/προσωπικότητας και κατάκτησης εσωτερικής ελευθερίας

*        ιδανικά, σωστά πρότυπα

*        οξυμένη κριτική ικανότητα

*        υπευθυνότητα