Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2301010239 - ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΝΗΜΑ

Ενότητες μαθήματος

Εν. 6 Δημιουργικές Δραστηριότητες στη ζωή μου

Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας... Ενότητα 5. Ο μαγικός κόσμος το...

Α) Μιλάω για δραστηριότητες που με ευχαριστούν

Β) Συντακτικός ρόλος ΟΦ: Υποκείμενα - Αντικείμενα - Κατηγορούμενα - Προσδιορισμοί

 

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ (ΕΝΟΤΗΤΑ 6) ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΩΝ (ΕΝΟΤΗΤΑ 7)

 

ΒΛ. https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/Paragogi-Sinthesi-NE.htm

 

ΘΥΜΑΜΑΙ ΟΤΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΕΞΕΩΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ: 

 

ΠΡΟΘΗΜΑΤΩΝ + ΕΠΙΘΗΜΑΤΩΝ (Βλ. Ενότητα 4)

 

Νέες λέξεις στη νεοελληνική γλώσσα δημιουργούνται με δύο τρόπους:

  1. Παραγωγή: στο θέμα της αρχικής λέξης προστίθεται μια νέα διαφορετική κατάληξη που λέγεται παραγωγική κατάληξη ή επίθημα

Π.χ.   παιδί+παραγωγική κατάληξη: -άκι                  παράγωγη λέξη: παιδάκι

          πόλη+παραγωγική κατάληξη: -ίτης                παράγωγη λέξη: πολίτης

 

  1. Σύνθεση: γίνεται με δύο τρόπους

Α΄ τρόπος: ενώνονται τα θέματα δύο απλών λέξεων

π.χ. ρύζι (α΄ συνθετικό) + γάλα (β΄ συνθετικό): ρυζόγαλο(σύνθετη λέξη)

 

Β΄ τρόπος: αριστερά από το θέμα μιας λέξης προστίθεται ένα πρόθημα(μια πρόθεση, ένα αχώριστο μόριο ή το στερητικό α-)

 

π.χ. πρόθεση προ+βάλλω  σύνθετη λέξη: προβάλλω

        αχώριστο μόριο ξε- + βάφω   σύνθετη λέξη: ξεβάφω

        στερητικό α- + ορατός    σύνθετη λέξη: αόρατο

Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε στο βιβλίο της γραμματικής σας τη σχετική ενότητα στις σελίδες 157-162.

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

  1. Στις παρακάτω παράγωγες λέξεις να βρείτε τα επιθήματα:

Παράγωγη λέξη

Επίθημα

αδερφούλα

 

γυάλινος

 

βαρύτητα

 

φυσικός

 

δικαιοσύνη

 

συγγραφέας

 

γραφείο

 

ράψιμο

 

χριστιανισμός

 

κλαδευτήρι

 

 

  1. Να βρείτε τα συνθετικά των παρακάτω σύνθετων λέξεων:

Σύνθετη λέξη

Α΄συνθετικό

Β΄συνθετικό

παυσίπονο

 

 

τηλεόραση

 

 

συλλαμβάνω

 

 

ψηφοφόρος

 

 

δυστυχία

 

 

γεωγραφία

 

 

έφιππος

 

 

ανθυγιεινός

 

 

χαρτοπαίκτης

 

 

δίστιχο