Μάθημα : ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Κωδικός : G1152116

G1152116 - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΣΙΟΥΡΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 5

Ερώτηση 1 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Στην οικονομική πρόοδο των Ελλήνων συνέβαλε και η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή.

Ερώτηση 2 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Τα ελληνικά πλοία είχαν τη δυνατότητα να πλέουν ελεύθερα στα Στενά του Βοσπόρου με γαλλική σημαία (ήταν όρος της ελληνογαλλικής συνθήκης του Κιουτσούκ Καϊναρτζή)

Ερώτηση 3 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Οι Φαναριώτες καταλάμβαναν υψηλές θέσεις στο οθωμανικό κράτος.

Ερώτηση 4 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Οι προεστοί διοικούσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες.

Ερώτηση 5 (Ελεύθερου Κειμένου — 10 βαθμοί) 

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα ακόλουθα δημοτικά τραγούδια να παρουσιάσετε τη ζωή των κλεφτών.

1.Ο γεροκλέφτης

Παιδιά μ’ σαν θέλτε λεβεντιά και κλέφτες να γενείτε
εμένα να, μωρέ παιδιά, εμένα να ρωτήσετε

Εμένα να ρωτήσετε πώς τα περνούν οι κλέφτες
σαράντα χρο, μωρέ παιδιά σαράντα χρόνους έκαμα

Σαράντα χρόνους έκαμα στους κλέφτες καπετάνιος
ζεστό ψωμί μωρέ παιδιά, ζεστό ψωμί δεν έφαγα

Ζεστό ψωμί δεν έφαγα γλυκό κρασί δεν ήπια
τον ύπνο δε, μωρέ παιδιά, τον ύπνο δεν εχόρτασα

Τον ύπνο δεν εχόρτασα του ύπνου τη γλυκάδα
σε στρώμα δε, μωρέ παιδιά, σε στρώμα δεν επλάγιασα

Σε στρώμα δεν επλάγιασα μηδέ σε μαξιλάρι
το χέρι μου, μωρέ παιδιά, το χέρι μου προσκέφαλο

Το χέρι μου προσκέφαλο και το σπαθί μου στρώμα
και το ντουφέ, μωρέ παιδιά, και το ντουφέκι μου αγκαλιά

Και το ντουφέκι μου αγκαλιά σαν το παιδί η μάνα

 

2. Όλυμπος κι ο Κίσαβος

Ο Όλυμπος κι ο Κίσσαβος, τα δυο βουνά μαλώνουν,
το ποιο να ρίξει την βροχή, το ποιο να ρίξει χιόνι.
Ο Κίσσαβος ρίχνει βροχή κι ο Όλυμπος το χιόνι.
Γυρίζει τότ’ ο Όλυμπος και λέει του Κισσάβου.
“Μη με μαλώνεις, Κίσαβε, βρε τουρκοπατημένε,
που σε πατάει η Κονιαριά κι οι Λαρσινοί αγάδες.
Εγώ είμ’ ο γέρος Όλυμπος στον κόσμο ξακουσμένος,
έχω σαράντα δυο κορφές κι εξήντα δυο βρυσούλες,
κάθε κορφή και φλάμπουρο κάθε κλαδί και κλέφτης.
Κι όταν το παίρν’ η άνοιξη κι ανοίγουν τα κλαδάκια,
γεμίζουν τα βουνά κλεφτιά και τα λαγκάδια σκλάβους.
Έχω και το χρυσόν αϊτό, το χρυσοπλουμισμένο,
πάνω στην πέτρα κάθεται και με τον ήλιο λέγει:
-”Ήλιε μ’, δεν κρους τ’ από ταχύ, μόν’ κρους το μεσημέρι,
να ζεσταθούν τα νύχια μου, τα νυχοπόδαρά μου;”

Ερώτηση 6 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 Βαθμός) 

Μετά τη ναυμαχία της Άνδρου, όπου ο Λάμπρος Κατσώνης αντιμετώπισε τον τουρκικό στόλο βγήκε το δίστιχο "Αν σ' αρέσει μπάρμπα-Λάμπρο, ξαναπέρνα από την Άνδρο". Άρα, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι ________________________.

Ερώτηση 7 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός επιδίωκε τη διάδοση των ιδεών του Διαφωτισμού και την ιδεολογική προετοιμασία του αγώνα για την ελευθερία.

Ερώτηση 8 (Σωστό / Λάθος — 1 Βαθμός) 

Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός αναπτύχθηκε στις ελληνικές παροικίες των ευρωπαϊκών πόλεων.

Ερώτηση 9 (Ελεύθερου Κειμένου — 20 βαθμοί) 

Ποιες είναι οι απόψεις του Ιώσηπου Μοισιόδακα και του Ιωάννη Βηλαρά για την εκπαίδευση; Συμβαδίζουν οι απόψεις του με τις θέσεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού; Να αιτιολογήσετε τις απόψεις σας.

1.Όλες οι ακαδηµίες, όλα τα γυµνάσια στην Ευρώπη διδάσκουν σήµερα το σπουδαίο Νεύτωνα και όσο ελέγχουν τη φιλοσοφία του [τη θεωρία του] τόσο πιο αληθινή και αναγκαία
και χρήσιµη τη βρίσκουν, άρα και τη µόνη που πρέπει να διδάσκεται. Απορεί ο νους
του ανθρώπου, όταν βλέπει πόσο γρήγορη [και µεγάλη] πρόοδο έκανε η Φιλοσοφία
µέσα σε 140 χρόνια µόνο [...]. Από την Αστρονοµία, τη Γεωγραφία, τη Μηχανική, όλους
τους τοµείς της Φυσικής, ορισµένες [επιστήµες] άλλαξαν
από την αρχή, άλλες τροποποιήθηκαν και διορθώθηκαν και
όλες τους γνώρισαν τόσο µεγάλη ακµή που περισσότερη
[...] είναι σχεδόν αδύνατη. Μόνο αυτός που δεν πήγε ποτέ
στην Ευρώπη µπορεί να αγνοεί τα αµέτρητα, τα αναγκαία,
τα χρήσιµα βοηθήµατα που χαίρεται η Ευρώπη χάρη στο
Νεύτωνα και στη φιλοσοφία του, στα µηχανήµατα, στα
κτίρια και σε πάρα πολλά άλλα πράγµατα που βοηθούν
τη ζωή [να γίνει καλύτερη].
Ιώσηπος Μοισιόδαξ, Απολογία, έτος 1780
Απόδοση στη σύγχρονη γλώσσα

2.Η απλή µας γλώσσα [...] έχει αστείρευτους θησαυρούς από χάρες και νοστιµάδες […].
Χρειάζεται µια γλώσσα σε κάθε γένος, για να την καταλαβαίνει. Η αληθινή γλώσσα
για ένα γένος είναι η κοινή και συνηθισµένη σε όλους. Αυτή τη γλώσσα πρέπει να τη
γράφουµε όπως την προφέρουµε και τη µιλάµε. Τέλος, αν δεν λείψουν οι λόγιοι µε τις
προκαταλήψεις τους, το γένος δε θα δει ποτέ του µέρα [=προκοπή].
Ιωάννης Βηλαράς, Ο λογιώτατος ταξιδιώτης, αρχές του 19ου αιώνα
Απόδοση στη σύγχρονη γλώσσα

Ερώτηση 10 (Ελεύθερου Κειμένου — 10 βαθμοί) 

Πώς οραματίζεται το μέλλον ο Ρήγας στο έργο του Νέα Πολιτική Διοίκηση;

Άρθρο 1. η ελληνικη δημοκρατια είναι μία, παρόλο που περιλαμβάνει […]
διάφορα γένη [λαούς] και θρησκείες. Δε βλέπει τις διαφορετικές θρησκείες με εχθρικό μάτι. Είναι αδιαίρετη παρόλο που ποτάμια και θάλασσες
χωρίζουν τις επαρχίες της, παρόλο που όλες τους αποτελούν ένα […]
αξεχώριστο σώμα […].
Άρθρο 2. Αυτά τα φυσικά δίκαια είναι: πρώτο να είμαστε όλοι ίσοι και όχι ο ένας κατώτερος από τον άλλο· δεύτερο, να είμαστε όλοι ελεύθεροι και όχι ο ένας σκλάβος
για τον άλλο· τρίτο, να είμαστε σίγουροι για τη ζωή μας και κανένας να μην μπορεί να
μας την πάρει άδικα […] και τέταρτο, τη γη που έχουμε κανένας να μην μπορεί να την
πάρει, αλλά να είναι δική μας και να περνάει στους κληρονόμους μας […]