Μάθημα : ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ
Κωδικός : EL1065195
| Όνομα | Μέγεθος | Ημερομηνία | ||
|---|---|---|---|---|
|
|
Το Βυζάντιο υπήρξε ένα κράτος από τα πιο μακρόβια στην ιστορία. Ταυτόχρονα ήταν και παραμένει πολύ λιγότερο μελετημένο από άλλες επικράτειες της ίδιας ιστορικής περιόδου ενώ επίσης παραμένει μη κατανοητό εν πολλοίς από την δυτική ιστοριογραφία. Στα πλαίσια αυτά αντιμετωπίσθηκε, μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, ως ένας παρακμιακός φτωχός συγγενής. Είναι απορίας άξιο, όμως, πως μια επικράτεια με τέτοια χαρακτηριστικά κατόρθωσε, όχι μόνον να επιβιώσει, αλλά και να μεγαλουργήσει επί μια χιλιετία.
|
253.42 KB | 13/2/22, 7:00 μ.μ. | |
|
|
Όπως γράφει ο J. J. Norwich, οι αποσβολωμένοι Έλληνες αναρωτιούνταν πώς τέτοιοι βάρβαροι μπορούσαν να αυτοαποκαλούνται Χριστιανοί, όταν «μετέφεραν τον Σταυρό στους ώμους τους, τον Σταυρό στον οποίο είχαν ορκιστεί ότι θα περνούσαν μέσα από τα χριστιανικά εδάφη χωρίς αιματοχυσία, ούτε ότι θα σήκωναν τα όπλα εναντίον ομοθρήσκων». Οι Δυτικοί, απέκρυψαν τις θηριωδίες των σταυροφόρων. Ωστόσο, αυτές διασώθηκαν σε επιστολές του Πάπα Ιννοκέντιου Γ’ αλλά και σε έργα βυζαντινών ιστορικών με κυριότερο τον Νικήτα Χωνιάτη που ήταν αυτόπτης μάρτυρας της συμφοράς και μπόρεσε να διαφύγει.
|
1.04 MB | 2/4/21, 7:00 μ.μ. | |
|
|
Σπάνια ένα μνημείο προκαλεί δέος και συγκίνηση ανάλογη με αυτή που δημιουργείται όταν κάποιος αντικρίζει την Αγία Σοφία. Χτισμένη πάνω σε ένα μικρό ύψωμα, έτσι ώστε να είναι το πρώτο κτίσμα που χτυπάει στα μάτια του επισκέπτη, καθώς εισέρχεται από την Προποντίδα, η Αγία Σοφία είναι ένα από τους μεγαλύτερους ναούς του κόσμου, ένα πραγματικό θαύμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και ένα σύμβολο για όλους τους Ορθόδοξους Χριστιανούς.
|
1.11 MB | 18/11/20, 12:06 μ.μ. | |
|
|
Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ (1198-1216) από το πρώτο κιόλας διάστημα που εκλέχτηκε στον αποστολικό θρόνο της Ρώμης, είχε στα σχέδια του την οργάνωση Σταυροφορίας για την απελευθέρωση των Αγίων τόπων.
|
13.14 KB | 22/10/20, 10:53 π.μ. | |
|
|
Σαν σήμερα, στις 27 Φεβρουαρίου του 380 μ.Χ. ο Αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Α’ (ο Μέγας) αναγνώρισε με έδικτό του (διάταγμα) τον Χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής (ή όπως ονομάζεται σήμερα βυζαντινής) Αυτοκρατορίας, δηλώνοντας: «επιθυμούμε όλα τα διάφορα υπήκοα έθνη […] να ακολουθούν τη θρησκεία που παραδόθηκε στους Ρωμαίους από τον άγιο απόστολο Πέτρο».
|
23.84 KB | 28/2/21, 11:37 π.μ. | |
|
|
Ο Μέγας Κωνσταντίνος προχώρησε σε σημαντικές αλλαγές για την καλύτερη διοίκηση της αυτοκρατορίας. Η πιο σημαντική και αναμφίβολα αδιανόητη για την εποχή του, ήταν η μεταφορά της πρωτεύουσας της αυτοκρατορίας από την ισχυρή Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη, που τότε ονομαζόταν Βυζάντιο. Άλλωστε οι σύγχρονοί του τον αμφισβήτησαν έντονα και αρχικά οι ανώτατοι Ρωμαίοι δεν είχαν καμία πρόθεση να τον ακολουθήσουν. Ωστόσο ο Κωνσταντίνος δεν υποχώρησε. Η νέα πρωτεύουσα μετονομάστηκε σε «Νέα Ρώμη» για να δείξει ότι θα είναι σαν τη Ρώμη και ακόμη καλύτερη και το όνομά της κατοχυρώθηκε και δια νόμου. Όμως, σύντομα όλοι άρχισαν να την αποκαλούν Κωνσταντινούπολη, προς τιμήν του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου.
|
1.08 MB | 15/11/20, 6:59 μ.μ. | |
|
|
Προφανώς τίποτε δεν υποκαθιστά τη ζωντανή εμπειρία και εκείνη τη μοναδική συνάντηση του επισκέπτη με το έργο τέχνης μέσα στον χώρο του μουσείου. Ωστόσο, σε αυτές τις ειδικές συνθήκες μπορούμε να συνεχίσουμε να «κυκλοφορούμε» στις αίθουσες των μεγαλύτερων μουσείων του κόσμου με τρόπο ψηφιακό. Τα περισσότερα μουσεία του κόσμου προτείνουν διαδικτυακές περιηγήσεις στις συλλογές τους, που συνδυάζονται με ενδιαφέροντα και εύληπτα επιμελητικά κείμενα.
|
18.09 KB | 10/12/20, 7:58 μ.μ. | |
|
|
Η αριστοκρατία της Κωνσταντινούπολης ήταν φυσικό να αποτελέσει το ανώτατο στρώμα όχι μόνο της πρωτεύουσας, αλλά και της βυζαντινής αριστοκρατίας γενικότερα. Σε ένα κράτος που η ισχύς ενός αξιωματούχου εξαρτιόταν από την όσο το δυνατό στενότερη σχέση με το αυτοκρατορικό περιβάλλον η παραμονή στην πρωτεύουσα πρόσφερε σαφή πλεονεκτήματα. Ως αποτέλεσμα, η βυζαντινή αριστοκρατία συνδέθηκε στενά (ή και ταυτίστηκε) με την αυτοκρατορική αυλή.
|
32.88 KB | 11/1/21, 11:07 π.μ. | |
|
|
Το ρεπορτάζ διατρέχει σημαντικές στιγμές του ελληνικού αγώνα για την ανεξαρτησία, κρίσιμες μάχες και κομβικές στιγμές, όπως η Έξοδος του Μεσολογγίου, και αναλύει τον ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων, κυρίως προς το τέλος των επαναστατικών χρόνων και μέχρι την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους: από τον Ιωάννη Καποδίστρια μέχρι την εγκαθίδρυση της Βασιλείας του Βαυαρού Όθωνα, κάτι που ήθελαν οι Μεγάλες Δυνάμεις, "οι απρόθυμες μαίες" του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, όπως τις χαρακτηρίζει.
|
800.51 KB | 21/3/21, 2:47 μ.μ. | |
|
|
«Μεταφέροντας τη διεθνή πρωτεύουσα στην Κωνσταντινούπολη, ο Κωνσταντίνος έσωσε τον αρχαίο πολιτισμό και δημιούργησε ένα αξιόλογο κέντρο για τη διάδοση του Χριστιανισμού» επισημαίνει ο Ουσπένσκι ( Ρώσος μαθηματικός και φιλόσοφος) Όπως υπογραμμίζει ο Φώτης Κόντογλου: «Το Βυζάντιο είναι ένα μεγάλο χωνευτήρι, που μέσα σ’ αυτό πέσανε και λυώσανε χιλιάδες ψυχές, σαν λογής-λογής μεταλλεύματα, λογής-λογής έθνη, κι από κεί βγήκε χρυσάφι λαμπερό… Αυτό το μάλαμα είναι πιο καθαρό από κάθε χρυσάφι που βγήκε από χωνευτήρι. Κι από αυτό γίνηκε η επτάφωτος λυχνία που θα φωτίζει τον κόσμο στον αιώνα του αιώνος…».
|
28.64 KB | 24/5/21, 8:33 μ.μ. | |
|
|
Κείμενο: Georg Ostrogorsky Το αμυντικό σύστημα των συνόρων είχε καταρρεύσει κάτω από την πίεση των εχθρικών επιδρομών, τα στρατεύματα των ακριτικών επαρχιών αποσύρθηκαν στο εσωτερικό της Μ. Ασίας και εγκαταστάθηκαν στις περιοχές εκείνες, που είχαν παραμείνει κάτω από βυζαντινή κυριαρχία. Εκτός από τους στρατιώτες των ακριτικών περιοχών εγκαταστάθηκαν τώρα στη Μ. Ασία και οι επίλεκτες μονάδες του βυζαντινού στρατού. Έτσι ήδη κατά την εποχή του Ηρακλείου ιδρύθηκαν τα θέματα του Οψικίου, των Αρμενιακών και των Ανατολικών, όπως κατά πάσα πιθανότητα και το ναυτικό θέμα των Καραβησιάνων στις νότιες ακτές της Μ. Ασίας.
|
178.6 KB | 14/2/21, 8:45 μ.μ. | |
|
|
H βυζαντινή αυτοκρατορία παρέμεινε μέχρι το 13ο αιώνα ένα σύστημα που είχε την καλύτερη οργάνωση, τη μεγαλύτερη επιρροή και τις πιο εκλεπτυσμένες μεθόδους, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Εγγύς Ανατολή. Χαρακτηριστική του ιδιαιτερότητα αποτελούσε η στενή σχέση του πολιτικού δόγματος της μοναδικότητας της <<χριστιανικής αυτοκρατορίας>> με τη θέση του περί του μοιραίου ρόλου της στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η βυζαντινή διπλωματία είχε οργανική σχέση με το πολιτικό δόγμα της κρατικής εξουσίας σύμφωνα με το οποίο η ειδωλολατρική περιφέρεια των βαρβάρων ερχόταν σε αντίθεση με την <<pax christianitas>> των Ρωμαίων, που ήταν η ενσάρκωση του πολιτισμού και καθόριζε τα όρια της << οικουμένης>>, δηλαδή της πολιτισμένης.
|
33.08 KB | 13/2/21, 12:00 μ.μ. | |
|
|
Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, με τις μόνιμες και τις περιοδικές εκθέσεις, τα εργαστήρια συντήρησης, τις αρχαιολογικές αποθήκες, την εκδοτική δραστηριότητα, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τις επιστημονικές συναντήσεις και τα συνέδρια, τις διεθνείς συνεργασίες του, λειτουργεί ως κέντρο διαφύλαξης, έρευνας και μελέτης των στοιχείων του βυζαντινού πολιτισμού. Το κτιριακό συγκρότημα του Μουσείου, με το μεγάλο αίθριο και την περιμετρική στοά, με κύρια υλικά του το μπετόν και το τούβλο, θεωρείται ένα από τα καλύτερα έργα δημόσιας αρχιτεκτονικής που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα.
|
10.04 MB | 5/12/20, 3:23 μ.μ. | |
|
|
28.9 KB | 6/4/21, 4:36 μ.μ. | ||
|
|
Το παιδομάζωμα είχε ως αποτέλεσμα να συγκροτηθεί και να παγιωθεί το ένοπλο σώμα των γενίτσαρων. Οι γενίτσαροι (yeni çari = νέος στρατός) ήταν μέρος των “δούλων της πύλης/ του σουλτάνου”. Ο θεσμός αυτός, η χρήση υπόδουλων ανδρών για τη στελέχωση των στρατευμάτων, εντάσσεται σε μία μακραίωνη παράδοση που έχει τις ρίζες της στην Ανατολία και θεωρητικά σφράγιζε την απόλυτη κυριαρχία του Οθωμανού σουλτάνου. Τα σώματα αυτά αποτελούσαν τις επίλεκτες μονάδες του οθωμανικού στρατού, ιδίως κατά το 15ο και 16ο αιώνα, οπότε και χρησιμοποιούσαν πυροβόλα όπλα σε αντίθεση με τους σπαχήδες που πολεμούσαν με λόγχες. Από το 17ο αιώνα και μετά και άλλα σώματα (κυρίως μισθοφορικά) χρησιμοποιούν πλέον μουσκέτα. Ωστόσο, ο ρόλος των γενιτσάρων στον πόλεμο παραμένει σημαντικός, καθώς ουσιαστικά αποτελούσαν το μεγαλύτερο ποσοστό του μόνιμου στρατού της αυτοκρατορίας.
|
1.57 MB | 15/4/21, 8:44 π.μ. | |
|
|
Ένας εξαιρετικός και ιδιαίτερος Πρεσβευτής. Το ενδιαφέρον του Πέδρο Ολάγια για την Ελλάδα μετράει ήδη τρεις δεκαετίες, ενώ το 1994 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου παραμένει σε πείσμα των καιρών. Όλες του οι ιδιότητες –συγγραφέας, ελληνιστής, καθηγητής, μεταφραστής, φωτογράφος, κινηματογραφιστής– συνθέτουν το προφίλ ενός αδιαφιλονίκητου Πρεσβευτή του Ελληνισμού, ο οποίος έχει μελετήσει όσο λίγοι το παρελθόν, γνωρίζει εκ του σύνεγγυς το παρόν και έχει στραμμένο το βλέμμα του στο μέλλον.
|
526.28 KB | 8/12/20, 12:13 μ.μ. | |
|
|
Παρεξηγημένο λοιπόν το Βυζάντιο… Παρεξηγημένο ιδιαίτερα όταν το συγκρίνουν με το αρχαιοελληνικό μεγαλείο, έστω και αν αναγνωρίζεται έτσι η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού. Παρεξηγημένα τα πνευματικά του ενδιαφέροντα και οι διανοούμενοί του, που προέρχονται αποκλειστικά σχεδόν από τις εκκλησιαστικές τάξεις. Χαρακτηριστικά θα πω εδώ ότι, ενώ η αρχαιοελληνική γλώσσα έδωσε τα ονόματα των επιστημών (και ιδιαίτερα της φιλοσοφίας αλλά και του θεάτρου) καθώς και τους αντικειμένου τους σε όλες σχεδόν τις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, το Βυζάντιο κληροδότησε γλωσσικά στην Ευρώπη όρους που σχετίζονται σχεδόν όλοι με τις ιδεολογίες, με τη θρησκεία και την εκκλησιαστική πρακτική. Αναφέρω ως παράδειγμα τους όρους: ορθοδοξία, καθολικός, κοιμητήριο, αίρεση και αιρετικός, ιεραρχία και εικονοκλάστης, λέξεις που τόσο χρησιμοποιούν οι νέοι της εποχής μας, αυτοί που αρνούνται την όποια αυθεντία.
|
190.93 KB | 7/2/21, 2:28 μ.μ. | |
|
|
20.23 MB | 15/3/26, 8:47 μ.μ. | ||
|
|
Οι παροικίες των Ελλήνων στη Δαλματία ήταν πολυάριθμες και πολύ δημιουργικές από την αρχαία εποχή. Η σύγχρονη πολιτική επιστήμη, η ηθική και η ιστορική μνήμη δεν δικαιολογεί τη λήθη τους. Ο ελληνισμός σε Δαλματία και Ίστρα ήταν σημαντικός ευρωπαϊκός, οικονομικός και πολιτιστικός παράγοντας προόδου και ήταν ένα εμπόδιο στη προέλαση του κάθε είδους και μορφής φασισμού. Η φυλετική μισαλλοδοξία στη Δαλματία άρχισε όταν ζητήθηκε απ’ τους αρχαιότερους κατοίκους της, να γίνουν ρ/καθολικοί μέσω μακροχρόνιων προσπαθειών. Μετά απ’ αυτή τη μεθοδευμένη μετάλλαξη μέσω των αιώνων, δεν ήταν δύσκολο να πεισθούν όσοι έμειναν ότι δήθεν ανήκαν στο ευρύτερο τοπικό έθνος.
|
26.39 KB | 6/4/24, 3:38 μ.μ. | |
|
|
Η δουλεία είναι ένα φαινόμενο πανάρχαιο, σχεδόν τόσο παλιό όσο ο άνθρωπος και σίγουρα όσο ο πόλεμος. Στον χώρο της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής η άνθησή του τοποθετείται στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Το βυζαντινό κράτος, αποτελώντας τη συνέχεια και εξέλιξη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, κληρονόμησε πλήθος θεσμών που ίσχυαν στους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους. Μεταξύ αυτών οπωσδήποτε συγκαταλέγεται και η δουλεία, που ως κοινωνική, οικονομική και νομική πραγματικότητα υφίστατο σε όλη τη βυζαντινή περίοδο, αν και με φθίνουσα πορεία από τα τέλη του 11ου αιώνα και εφεξής…
|
34.5 KB | 24/1/21, 2:56 μ.μ. | |
|
|
Ὁ Στῆβεν Ράνσιμαν στό βιβλίο του «Βυζαντινός πολιτισμός» ἀναφέρει πολλές πληροφορίες γιά τήν ζωή τῶν κατοίκων τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας σέ ὅλα τά ἐπίπεδα καί σέ ὅλους τους τομεῖς. Ὡς πρός τόν τρόπο τῆς δοίκησης γράφει ὅτι «τά ἰδεώδη της βυζαντινῆς διοίκησης θά μπορούσαμε νά τά ὀνομάσουμε σοσιαλιστικά. Ὅλοι ἔπρεπε νά εἶναι καλοί πολίτες τοῦ κράτους». Ὅμως, ἡ τάξη τῆς ἀριστοκρατίας τῶν μεγάλων γαιοκτημόνων δέν μποροῦσε νά προσαρμοσθῆ μέ τόν τρόπο αὐτόν τῆς διοίκησης. Κυρίως ἀπό τόν 9ο αἰώνα παρατηρήθηκε μεγάλη ἀναστάτωση ἀπό διαφόρους λόγους, ὥστε μεγάλωσε ἡ τάση τῶν ἀριστοκρατῶν νά αὐξήσουν τήν ἰδιοκτησία τους καί οἱ μικροί ἐλεύθεροι ἀγρότες ἐξαγοράζονταν καί γίνονταν δουλαπάροικοι.
|
147.08 KB | 4/1/21, 6:14 μ.μ. | |
|
|
27.06 KB | 25/11/20, 12:24 μ.μ. | ||
|
|
Ένα θεολογικό λατρευτικό ζήτημα που συντάραξε τη ζωή της βυζαντινής αυτοκρατορίας ολόκληρο τον 8ο και τις αρχές του 9ου μ.Χ. αιώνα. Είναι η διαμάχη που ξέσπασε ανάμεσα σε δυο παρατάξεις: τους εικονοφίλους (οπαδούς της λατρείας των εικόνων) και τους εικονομάχους (διώκτες της λατρείας των εικόνων). Η διαμάχη ξεκίνησε από την αντίδραση εναντίον της θρησκοληψίας και των υπερβολών στη λατρεία των αγίων λειψάνων και εικόνων.
|
26.49 KB | 6/11/20, 3:42 μ.μ. | |
|
|
Στις προνεωτερικές κοινωνίες η θρησκεία ήταν ίσως το σημαντικότερο στοιχείο τους, οδηγός του ορθού βίου και πηγή ενότητος, νομιμοποίησης και πολιτισμού. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία όχι απλώς δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά από τις πιο περίτρανες επιβεβαιώσεις αυτού, στο βαθμό που γίνεται λόγος για πολιτισμό-κοινότητα οικοδομημένη πάνω στην πίστη (kultgemeinschaft). Ο Βυζαντινός ήταν πάνω από όλα «ζώον θεολογικόν», με τη θρησκεία όχι μόνο να διέπει κάθε πτυχή της ζωής του αλλά και να αποτελεί βασική διέξοδο συμμετοχής στο δημόσιο βίο, πολιτικής αμφισβήτησης και φιλοσοφικής αναζήτησης.
|
232.71 KB | 11/11/20, 7:19 μ.μ. | |
|
|
«Αγαπημένο μου παιδί, σου γράφω αυτές τις γραμμές με τα μάτια γεμάτα δάκρυα και την καρδιά παγωμένη από τον τρόμο», έγραφε η Σαρίνα Σαλτιέλ στον γιο της Μωρίς, στις 17 Μαρτίου 1943, δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του πρώτου «τρένου του θανάτου» για το Άουσβιτς- Μπίρκεναου. Δύο ημέρες μετά το πρώτο εκείνο σφύριγμα στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης, που σήμανε την αντίστροφη μέτρηση για την άλλοτε ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα της πόλης. «Τώρα το χειρότερο είναι ο εκτοπισμός», τόνιζε η Σαρίνα Σαλτιέλ, περιγράφοντας τα συναισθήματα που κατέκλυζαν την ίδια αλλά και τους χιλιάδες Εβραίους της πόλης: «Το αίμα μας παγώνει κάθε στιγμή, η καρδιά μας χτυπάει να σπάσει, πρέπει να εγκαταλείψουμε τα πάντα, πατρίδα, γονείς, να αποχωριστούμε ο ένας από τον άλλον, φίλους και αγαθά, και να φύγουμε με μόνο ένα σάκο στην πλάτη. Δεν έχουμε δικαίωμα να πάρουμε ούτε μία βαλίτσα».
|
31.58 KB | 16/3/21, 11:44 π.μ. | |
|
|
Ο εστεμμένος αυτοκράτορας ήταν ο εκλεκτός του Θεού, ο αντιπρόσωπός του στη γη. Ενσάρκωνε όλες τις αρετές και το νόμο. Όλες οι εξουσίες εκπορεύονταν από αυτόν και αυτός διόριζε τους αξιωματούχους στην πολιτική, διοικητική και στρατιωτική ιεραρχία.
|
17.26 KB | 26/1/21, 3:41 μ.μ. | |
|
|
Το χαρακτηριστικό που κάνει τη Γλώσσα μας μοναδική είναι ότι αποτελεί στάση ζωής. Οι Έλληνες, στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν τον κόσμο, δημιούργησαν λέξεις, οι οποίες έχουν την ιδιότητα να δίνουν νόημα στην ύπαρξη, να οδηγούν στη διαπίστωση του πραγματικού, του υπαρκτού, αλλά και του υπερβατικού. Λέξεις που αποδίδουν με ακρίβεια αυθύπαρκτες έννοιες, ιδέες και αξίες. Δημο-κρατία, Φιλο-σοφία, Διά-λογος, Αγαθο-εργία. Το χαρακτηριστικό αυτό διατρέχει την Ελληνική Γλώσσα σε όλη την ιστορική της πορεία.
|
25.05 KB | 8/2/21, 7:38 μ.μ. | |
|
|
Ποιοι είμασταν πριν από την κορυφαία πράξη της ηρωικής επανάστασης; Γιατί το 1821 αποτέλεσε το μείζον εκείνο γεγονός που οι Έλληνες, όλοι τότε, με τον αγώνα τους κατέλυσαν το καθεστώς του ραγιά και εγκαθίδρυσαν το καθεστώς του πολίτη; Τι ήθελε η Επανάσταση των Ελλήνων και τι έγινε τελικά μετά την Επανάσταση; Πως θεμελίωσαν την πολιτική τους ύπαρξη; Πως τελικά αποτιμάμε τα 200 χρόνια της Επανάστασης του 1821 ;O Ομότιμος Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου, Γιώργος Κοντογιώργης, θεωρητικός της Ακαδημίας Κοσμοσυστημικής Γνωσιολογίας, σε μια συζήτηση με αφορμή το θεμέλιο γεγονός της Επανάστασης, χωρίς το οποίο τίποτε δεν θα ήταν δυνατό στην συνέχεια και στο σημερινό αναστοχασμό των 200 χρόνων πορείας του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους.
|
19.69 KB | 28/3/21, 2:06 μ.μ. | |
|
|
Κοντολογίς, να μπορούσαν και τη σημασία των λαών να τη μετράνε όχι από το πόσα κεφάλια διαθέτουνε για μακέλεμα, όπως συμβαίνει στις μέρες μας, αλλά άπ' το πόση ευγένεια παράγουν, ακόμη και κάτω από τις πιο δυσμενείς και βάναυσες συνθήκες, όπως ο δικός μας ο λαός στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φτηνό βαρκάκι το πιό ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι το χράμι όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων.
|
33.12 KB | 19/3/21, 12:28 μ.μ. | |
|
|
Με ένα άρθρο, που δημοσιεύτηκε στην έγκυρη εφημερίδα SABAH το 2016, από τον Engin Ardic, γνωστό συγγραφέα και δημοσιογράφο στην Τουρκία στηλιτεύεται ο Τουρκικός τρόπος εορτασμού της πτώσης της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαίου... Στο εν λόγω άρθρο ο συγγραφέας παρουσιάζει αλήθειες για τις οποίες το Κεµαλικό καθεστώς εδώ και δεκαετίες προσπαθεί να καταπνίξει. Αξίζει να παρατεθεί μεταφρασμένο μέρος του κειμένου, από την συγκεκριμένη διεύθυνση της Τουρκικής εφημερίδας Sabah το οποίο έχει ως εξής:
|
1.03 MB | 19/2/21, 8:11 μ.μ. | |
|
|
Το Πήλιο, που εκείνα τα χρόνια ευημερούσε από κάθε πλευρά, κάθε άλλο παρά ένιωσε την καταπίεση της οθωμανικής σκλαβιάς, αφού οι κάτοικοί του στα 24 φημισμένα χωριά του, απολάμβαναν σχεδόν πλήρη αυτονομία, ζούσαν από την πλούσια παραγωγική γη τους και είχαν ελεύθερες εμπορικές δοσοληψίες με τη Δύση και γενικώς με το εξωτερικό. Αυτοί ήταν και οι κύριοι λόγοι που ούτε κατά διάνοια δεν ήθελαν να σκεφτούν ένα ξεσηκωμό και σε καμιά περίπτωση δεν ήθελαν να κάνουν κάτι που θα προκαλούσε και θα ενοχλούσε τους Οθωμανούς, που στάθμευαν στη Λάρισα και ήλεγχαν όλη τη Θεσσαλία. Ο σπουδαίος δημοδιδάσκαλος και Φιλικός Άνθιμος Γαζής που δραστηριοποιείτο στις Μηλιές του Πηλίου, μάταια προσπαθούσε να τους εμφυσήσει το πνεύμα της Επανάστασης και να τους ξεσηκώσει .Όμως, οι προσπάθειές του ευοδώθηκαν και ενώ ο Μοριάς είχε ξεσηκωθεί στις 4 Μάιου του 1821, στο Τρίκερι, στην απόληξη της χερσονήσου της Μαγνησίας, κατέφθασε ο Υδραίος πλοίαρχος Αλέξανδρος Κριεζής, ο οποίος ανήκε στην οικογένεια του μετέπειτα πρωθυπουργού Αντώνη Κριεζή.
|
25.67 KB | 5/4/21, 7:28 μ.μ. | |
|
|
Οδυσσέας Ελύτης:«Τώρα χτυπάει πιο γρήγορα τ’ όνειρο μες στο αίμα / Του κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει / Ελευθερία / Ελληνες μες στα σκοτεινά δείχνουν τον δρόμο / Ελευθερία / Για σένα θα δακρύσει από χαρά ο ήλιος!»
|
95.14 KB | 28/10/20, 12:27 μ.μ. | |
|
|
Η νίκη της Ορθοδοξίας, μετά την αναστήλωση των εικόνων το 843, οδήγησε στην ενίσχυση του γοήτρου της Εκκλησίας και του μοναχισμού. Η θρησκευτικότητα που χαρακτήριζε τη βυζαντινή κοινωνία εκδηλώθηκε πιο έντονα μετά τους διωγμούς, με δωρεές προς την Εκκλησία. Παρατηρήθηκε έτσι αύξηση της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας, ενώ ιδιαίτερη ακμή γνώρισαν τα μοναστήρια, που με τόση θέρμη είχαν υπερασπιστεί την Ορθοδοξία.
|
115.82 KB | 14/12/20, 12:17 μ.μ. | |
|
|
Ένας από τους σημαντικότερους αυτοκράτορες του Βυζαντίου, είναι ο Ιουστινιανός Α’. Τα όνομά του έχει συνδεθεί, κυρίως, με την εδαφική επέκταση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, με τα μεγαλοπρεπή έργα, με τις νομοθετικές και φορολογικές ρυθμίσεις.
|
1.96 MB | 22/10/20, 10:58 π.μ. | |
|
|
Αρχικά ο Κάρολος αποκλήθηκε «μεγάλος» (magnus στα λατινικά) προς διάκριση από τον ένα γιο του που λεγόταν επίσης Κάρολος. Αλλά η ιστορία είχε διαφορετικούς λόγους που του απέδωσε τον ίδιο χαρακτηρισμό. H μακρά βασιλεία του Καρλομάγνου μετέβαλε ριζικά το πρόσωπο της Ευρώπης πολιτικά και πολιτιστικά, και ο ίδιος έμεινε στη σκέψη των ανθρώπων του Μεσαίωνα ως ο ιδανικός βασιλιάς. Μερικοί ιστορικοί έχουν την τάση να θεωρούν τη βασιλεία του ως την απαρχή του Μεσαίωνα.............. Το 806 ο Καρλομάγνος μοίρασε την αυτοκρατορία του ανάμεσα στους τρεις γιους του. Αλλά οι δύο μεγαλύτεροι πέθαναν πριν από αυτόν. Έτσι, το 813, ο Καρλομάγνος όρισε τον νεότερο γιο του Λουδοβίκο της Ακουιτανίας συναυτοκράτορα και διάδοχό του. Μετά τον θάνατο του Λουδοβίκου η αυτοκρατορία διαλύθηκε. Αλλά παρέμεινε για πάντα ζωντανός ο θρύλος του ηγεμόνα, τον οποίο αυλικός ποιητής είχε χαρακτηρίσει «Rex Pater Europae», Βασιλέα Πατέρα της Ευρώπης.
|
509.43 KB | 30/11/20, 3:51 μ.μ. | |
|
|
Στις αρχές του 14ου αιώνα ο Ελλαδικός χώρος ήταν κατακερματισμένος ανάμεσα σε κτήσεις που ανήκαν στον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Ανδρόνικο ΙΙ Παλαιολόγο και σε Φράγκους φεουδάρχες κληρονόμους των Σταυροφόρων που άλωσαν την Κωνσταντινούπολη το 1204. Ο Αυτοκράτορας είχε υπό τον έλεγχο του την Μακεδονία, την Θράκη, τον Μυστρά, την Κωνσταντινούπολη και μια στενή λωρίδα γης στην Μικρά Ασία που εφαπτόταν στην Βασιλεύουσα. Ο υπόλοιπος χώρος (Θεσσαλία, Θήβα, Ανδραβίδα, Αθήνα, Πάτρα, Κόρινθος, νησιά του Αιγαίου, Ναύπακτος) βρίσκονταν υπό τον έλεγχο Φράγκων φεουδαρχών που συγγένευαν με ισχυρούς βασιλικούς οίκους της Ευρώπης. Οι περιοχές αυτές ήταν κατάσπαρτες από ισχυρά κάστρα που σταθεροποιούσαν την εξουσία των κατά τόπους ισχυρών βαρόνων και μικρότερων ευγενών, εις βάρος του ντόπιου αγροτικού πληθυσμού.
|
141.94 KB | 19/2/23, 6:06 μ.μ. | |
|
|
Για να δοθεί το απαραίτητο υπόβαθρο, το έτος ήταν 1827 και η φλόγα της Ελληνικής Επανάστασης ήταν έτοιμη να σβήσει. Η αρχική έκπληξη των Οθωμανών που ήταν απασχολημένοι σε άλλα μέτωπα είχε ξεπεραστεί και το ελληνικό ζήτημα είχε την πλήρη προσοχή τους. Ο Ιμπραήμ της Αιγύπτου είχε αποβιβαστεί στην Πελοπόννησο με την υπόσχεση της Πύλης ότι θα γίνει δική του, φτάνει να ξεφορτωθεί τους χριστιανούς που προκαλούν όλα τα προβλήματα. Το σχέδιο ήταν να υποδουλώσει και πουλήσει τους κατοίκους (όχι κούφια απειλή, μια και αυτό ακριβώς έγινε στη σφαγή της Χίου το 1822, όπου έμειναν κάπου 2.000 άτομα από αρχικό πληθυσμό πάνω από 120.000!) και να τους αντικαταστήσει με Αιγύπτιους. Οι ορδές από την Αφρική ήταν ασταμάτητες και ακόμα και οι δυτικοί στόλοι που είχαν μαζευτεί στη Νότια Πελοπόννησο ήταν μάλλον φοβισμένοι.
|
833.36 KB | 27/3/21, 5:18 μ.μ. | |
|
|
Παρά το γεγονός ότι ένας αδύνατος μπορούσε να γίνει δυνατός ή το αντίθετο, ο κανόνας ήθελε τους Bυζαντινούς να γεννιούνται δυνατοί ή αδύνατοι οικονομικά και να πεθαίνουν στην ίδια κατάσταση, οι τελευταίοι μάλιστα μετά από μια ζωή σκληρών μόχθων.
|
19.73 KB | 11/1/21, 12:19 μ.μ. | |
|
|
Τον Ιούλιο του 1261, η Κωνσταντινούπολη απογυμνώθηκε ουσιαστικά από τον αμυντικό μηχανισμό της, αφού ο βενετικός στόλος, επανδρωμένος με το σύνολο των στρατιωτών της αυτοκρατορίας, ανέλαβε εκστρατεία στον Εύξεινο πόντο. Επωφελούμενος από την παντελή απουσία στρατιωτικής δύναμης στην Κωνσταντινούπολη, ο αξιωματούχος της Νίκαιας καίσαρ Αλέξιος Στρατηγόπουλος, επικεφαλής μικρής στρατιωτικής δύναμης, εισήλθε στην Πόλη, χωρίς να συναντήσει την παραμικρή αντίσταση. Η ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Βυζαντινούς της Νίκαιας έθεσε τέλος στη Λατινική Αυτοκρατορία.
|
550.62 KB | 6/4/21, 4:35 μ.μ. | |
|
|
Αποτελεί την πνευματική παρακαταθήκη του Γέρου του Μωριά προς τη νέα γενιά. Εκφωνήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα και πρωτοδημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην αθηναϊκή εφημερίδα «Αιών», που εξέδιδε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων. Στις 7 Οκτωβρίου 1838 ο γηραιός στρατηγός και εν ενεργεία Σύμβουλος Επικρατείας Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε το Βασιλικό Γυμνάσιο της Αθήνας (νυν 1ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθήνας) για να παρακολουθήσει τη διδασκαλία του γυμνασιάρχη Γεωργίου Γενναδίου (1784-1854) για τον Θουκυδίδη. Τόσο εντυπωσιάστηκε από την «παράδοσιν του πεπαιδευμένου γυμνασιάρχου και από την θέαν τοσούτων μαθητών», ώστε εξέφρασε την επιθυμία να μιλήσει και ο ίδιος προς τους μαθητές. Την πρότασή του απεδέχθη ο Γεννάδιος και λόγω της στενότητας του χώρου και του πλήθους των μαθητών η ομιλία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ορίσθηκε για τις 10 το πρωί της 8ης Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα.
|
26.57 KB | 24/3/21, 8:41 μ.μ. | |
|
|
Η εποχή της Μακεδονικής δυναστείας διαιρείται σε δύο άνισες περιόδους, ως προς τη σημασία και τη διάρκεια. Η πρώτη περίοδος διαρκεί από το 867 μέχρι το 1025, το έτος δηλαδή του θανάτου του αυτοκράτορα Βασιλείου Β', ενώ η δεύτερη και σύντομη περίοδος κρατάει από το 1025 μέχρι το 1056, οπότε πέθανε η Θεοδώρα, το τελευταίο μέλος της δυναστείας αυτής.
|
22.25 KB | 6/12/20, 4:26 μ.μ. | |
|
|
Η μάχη στο Μαντζικέρτ το 1071 θεωρείται σημαντικό ορόσημο της ιστορίας, επειδή οδήγησε σε δύο μεγάλης σημασίας διαδικασίες: τη βαθμιαία εγκατάσταση των Τούρκων στη Μικρά Ασία και, κατά συνέπεια, στον εξισλαμισμό των περιοχών αυτών, ενώ παράλληλα σηματοδότησε την αρχή της βυζαντινής επιθυμίας και προθυμίας να «ανοιχτούν» τα εδάφη της αυτοκρατορίας στις δυτικές ευρωπαικές δυνάμεις προκειμένου να απελευθερωθούν από τους απίστους, διανοίγοντας είκοσι πέντε χρόνια αργότερα το δρόμο για τους Σταυροφόρους.
|
23.98 KB | 22/2/21, 8:54 μ.μ. | |
|
|
Ἡ μάχη διεξήχθη στὴν περιοχὴ μεταξύ των βουνῶν τῶν Μπέλλων καὶ του Ογκραζντέν, στὸ σημερινὸ βουλγάρικο χωριό Κλειδίον. Ἡ ἀποφασιστικὴ μάχη ἔγινε στὶς 29 Ἰουλίου, μὲ ἐπίθεση τῶν Βυζαντινῶν, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Νικηφόρου Ξιφία, ἡ ὁποία εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴ τῶν Βουλγάρων. Αὐτὴ ἡ μάχη ἀποτέλεσε μεγάλο πλῆγμα γιὰ τοὺς Βούλγαρους. Οἱ Βούλγαροι στρατιῶτες αἰχμαλωτίστηκαν καὶ τυφλώθηκαν μετὰ ἀπὸ διαταγὴ τοῦ Βασιλείου Β’, ὁ ὁποῖος ἀργότερα πῆρε τὸ ὄνομα «Βουλγαροκτόνος». Ὁ Σαμουὴλ ἐπέζησε ἀπὸ τὴ μάχη, ἀλλὰ πέθανε 2 μῆνες ἀργότερα, ἀπὸ καρδιακὴ ἀνεπάρκεια. Θεωρεῖται πῶς πέθανε ὅταν εἶδε τοὺς τυφλοὺς Βούλγαρους στρατιῶτες.
|
745.16 KB | 29/11/20, 7:27 μ.μ. | |
|
|
Με αφορμή την Εικονομαχία, να παρουσιάσετε ένα αντίστοιχο γεγονός εργαλειοποίησης της θρησκευτικής πίστεως στην ελληνική ή παγκόσμια Ιστορία, για την εξυπηρέτηση προσωπικών, πολιτικών, εθνικών επιδιώξεων: αιτίες, αφορμές, πρόσωπα, μέθοδοι, στοχεύσεις, παραδείγματα, συνέπειες βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες (με αναφορά στις πηγές). Τέλος, θα διατυπώσετε τις σκέψεις σας πάνω στο φαινόμενο, αξιολογώντας τις ανθρώπινες συμπεριφορές και την απώλεια του ανθρωπισμού που αυτές συνεπάγονται. (800-1000 λέξεις)
|
19.59 KB | 14/12/20, 11:30 μ.μ. | |
|
|
"Η ιστοριογραφία, ως στοχασμός του χρόνου και στις τρεις του διαστάσεις, είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη υπόθεση, την οποία ως ιστορικοί αλλά και ως αναγνώστες της ιστορίας θεωρώ ότι οφείλουμε να την προσεγγίζουμε με δέος. Όσον αφορά ειδικά τους ιστορικούς, ας τονίσουμε προκαταβολικά ότι δεν είναι ούτε ιδιοκτήτες ούτε διαιτητές της ιστορίας (ακόμη και αν το επιζητούν διακαώς...), αλλά δυναμικά ευαίσθητοι υπουργοί του αινίγματός της, αίνιγμα το οποίο ακριβώς συγκροτεί το ίδιο το μυστήριο του ανθρώπου και του κόσμου του...Αν έλθουμε λοιπόν στο ζήτημα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, με αφορμή την μεθαυριανή επέτειο των 200 χρόνων της, και θελήσουμε να υπερβούμε την προφανή αυτάρκεια της σχολικής ιστορίας, εμβαθύνοντας, επί πολύ όμως, στις πολυπληθείς πρωτογενείς πηγές της Ελληνικής Επανάστασης, τότε είναι πιθανό ότι θα αντικρίσουμε ένα πολύ διαφορετικό τοπίο από αυτό που περιμέναμε. Τότε, όπως συμβαίνει ειδικά με κάθε μεγάλη ρήξη μέσα στον χρόνο, τόσο οι αμιγώς ηρωολατρικές όσο και οι αμιγώς ηρωοπληκτικές διαστάσεις εκείνου του εξαιρετικού φαινομένου, ενδεχομένως να υποχωρούσαν μπροστά στο ουσιαστικά απροσπέλαστο μυστήριό του".
|
42.9 KB | 24/3/21, 1:13 μ.μ. | |
|
|
Ο Μιχαήλ Ψελλός έδρεψε μικτές αξιολογήσεις από τους βυζαντινολόγους, οι οποίοι τόνισαν τα προσωπικά του ελαττώματα παράλληλα με το διανοητικό του βάρος. Λέγει ο Γάλλος ιστορικός Κάρολος Ντηλ, πως ήταν «από τα πλέον αξιοπρόσεκτα δείγματα εκείνων των βυζαντινών ψυχών, στις οποίες συνυπάρχουν σε έναν τόσο εκπληκτικό συνδυασμό τα υψηλότερα πνευματικά χαρίσματα και η πιο απόλυτη μετριότητα χαρακτήρος». Πολύ σκληρά κρίνει τον Ψελλό ο εθνικός ιστορικός του νέου Ελληνισμού, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, ο οποίος εντάσσει την δράση του στην ευρύτερη παρακμή της εποχής των Δουκών και του καταστροφικού πολέμου της αστικής αριστοκρατίας κατά της στρατιωτικής, με ό,τι ολέθριο έφερε για την αυτοκρατορία «η εσχάτη παραλυσία εις ην έφερε τα πράγματα η μερίς των Ψελλών, Δουκών και συντροφίας […] υπό ηγεμόνος αθλίου, του Μιχαήλ Ζ΄, και του έτι αθλιωτέρου διδασκάλου και συμβούλου Ψελλού». Για όσους επικεντρώνονται όμως στο φιλοσοφικό και επιστημονικό του έργο, ο Μιχαήλ Ψελλός υπήρξε ένα λαμπρό πνεύμα φιλομαθείας και ελευθεροφροσύνης, ένας αληθής πρόδρομος της Ιταλικής Αναγεννήσεως.
|
27.27 KB | 28/2/21, 12:26 μ.μ. | |
|
|
Τι θα γινόταν αν νικούσαν οι Βυζαντινοί; Σε περίπτωση νίκης των Βυζαντινών στο Μυριοκέφαλο, οι Σελτζούκοι Τούρκοι θα είχαν υποστεί οδυνηρή ήττα και οι Βυζαντινοί χάρη στην ευφυΐα και των ισχυρών πολεμικών ικανοτήτων του Μανουήλ Ά Κομνηνό θα είχαν κατορθώσει να επεκτείνουν την Αυτοκρατορία τους. Τα σύνορα σίγουρα θα είχαν διατηρηθεί και θα είχαν επεκταθεί ακόμα περισσότερο και προς Ανατολή και προς Δύση. Η Βασιλεύουσα και γενικότερα ολόκληρη η Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν θα είχε παραδοθεί ούτε στους Λατίνους ούτε στους Φράγκους και είναι πολύ πιθανό να είχε αποτραπεί και η άλωσή της από τους Οθωμανούς αρκετά αργότερα, το 1453. Εάν, λοιπόν, είχε συμβεί κάτι τέτοιο ίσως δεν θα είχε πάψει να υπάρχει η υπερχιλιετής Αυτοκρατορία του Βυζαντίου.
|
23.19 KB | 15/3/21, 2:45 μ.μ. | |
|
|
Η έννοια της αυτοκρατορικής ιδέας προέρχεται από την οικουμενικότητα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η οποία, έχοντας την πλήρη κυριαρχία σε όλη σχεδόν την Ευρώπη και κάνοντας τη Μεσόγειο Ρωμαϊκή λίμνη, είχε την παντοδυναμία στον τότε γνωστό κόσμο. Έτσι ο αυτοκράτοράς της θεωρούνταν μοναδικός και αυτοκράτορας όλου του κόσμου. Αυτό συνεχίστηκε και στην περίοδο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ακόμη και όταν αυτό είχε χάσει πλέον την έκταση και τη δύναμη που κατείχε στα χρόνια της ακμής του.
|
29.06 KB | 6/11/20, 4:18 μ.μ. | |
|
|
Μπορεί να ειπωθεί ότι ο ορθόδοξος χριστιανισμός, η ελληνική γλώσσα και γενικά ο ελληνικός πολιτισμός, με την ταυτόχρονη παρουσία τους, ως φυσική κληρονομιά, στον ελληνικό χώρο, δίνουν το δικαίωμα στη νεώτερη και σύγχρονη Ελλάδα να θεωρούν ισχυρή τη συγγένεια τους με ολόκληρη τη βυζαντινή ιστορία
|
24.45 KB | 22/10/20, 11:00 π.μ. | |
|
|
"Η επικαιρότητα επιβεβαιώνει δραματικά μία βιωμένη εμπειρία που επικρατεί πια στη δυτική καθημερινότητα. Πρόκειται για την απειλή του ευρωπαϊκού και ευρύτερα δυτικού τρόπου ζωής από τον ισλαμικό εξτρεμισμό.Ας είναι η θυσία του Samuel Paty η τελευταία θυσία στο βωμό του φονταμενταλιστικού μίσους".
|
523.33 KB | 26/10/20, 9:50 μ.μ. | |
|
|
H πολιτική παραχώρησης προνομίων αποδείχτηκε καταστροφική για την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, καθώς το εμπόριο και οικονομία τέθηκαν κάτω από τον έλεγχο των Βενετών και ευρύτερα των Ιταλών, ενώ η πλειονότητα των Βυζαντινών αισθανόταν υποβαθμισμένη και πολίτες β κατηγορίας, γεγονός που τροφοδότησε τα πρώτα αισθήματα μίσους κατά των δυτικών. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αποδείχτηκε τελικά αδύναμη μπροστά στην αναδυόμενη ισχύ των Ιταλών εκμεταλλευτών της. Η σύλληψη όλων των Βενετών κατοίκων της Αυτοκρατορίας και η δήμευση της περιουσίας το 1171 και η σφαγή των Λατίνων στην Κωνσταντινούπολη κυρίων Πισατών και Γενοβέζων το 1182, απλώς επιτάχυναν την επιθετικότητα της δύσης που κατάληξη είχε την καταστροφική κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1204.
|
26.19 KB | 16/2/21, 3:18 μ.μ. | |
|
|
Ελληνική σειρά ιστορικών ντοκιμαντέρ με παρουσιαστή τον δημοσιογράφο Άρη Πορτοσάλτε για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.(τα δύο πρώτα επεισόδια)
|
15.29 KB | 26/3/21, 5:54 μ.μ. | |
|
|
22.77 KB | 14/5/23, 8:15 μ.μ. | ||
|
|
Οι συνέπειες του σχίσματος υπήρξαν τραγικές για την ενότητα της Εκκλησίας. Η Ρώμη χάθηκε για το Βυζάντιο και προσχώρησε στη φράγκικη Δύση. Και από τις δύο πλευρές καλλιεργήθηκε πολεμική. Οι διαφορές των δύο Εκκλησιών έγιναν κατάλογοι οι οποίοι αυξάνονταν σε αριθμό και έκταση. Και τούτο αναμφίβολα καθίστατο εμπόδιο στο ζήτημα της επανενώσεως. Η αρχική δυσπιστία δημιούργησε εχθρότητα και φανατισμό. Το Βυζάντιο, και γενικότερα η Ανατολή, υπέστη οδυνηρές συνέπειες με τις Σταυροφορίες, την Ουνία και τη δράση προπαγανδών και μισιοναρίων. Γι’ αυτό και οι κατά καιρούς προσπάθειες επανενώσεως δεν έφεραν καρπούς, αφού τα κίνητρα δεν είχαν ως αφετηρία τον ειλικρινή πόθο για την αποκατάσταση της ενότητας της Εκκλησίας.
|
26.33 KB | 5/2/21, 3:59 μ.μ. | |
|
|
Στην πτώση του Ρωμανού συνέβαλε και ο Μιχαήλ Ψελλός, ο οποίος αν και υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους σοφούς του Βυζαντίου, ως άτομο διακρινόταν για την μικρότητα του, τον εγωισμό του και την ακόρεστη φιλοδοξία του. Η στάση του απέναντι στον Ρωμανό υπήρξε αχαρακτήριστη. Δεν ντράπηκε να στείλει επιστολή στο μελλοθάνατο Ρωμανό στην οποία λέει «πως δυσκολευόταν να πιστέψει πώς ένας τόσο αγνός και καλόψυχος ηγεμόνας που θα μπορούσε να συγκαταλεχθεί στους άγιους μάρτυρες είχε τόσο πολύ αδικηθεί από τη μοίρα!». Και συνεχίζει γράφοντας «πως ο θεός είχε αποφασίσει να του στερήσει το φως των ματιών του γιατί τον είχε κρίνει άξιο για άλλο υψηλότερο φως!» Και ενώ στην παραμυθητική του επιστολή υμνεί την αρετή του Ρωμανού, αντίθετα στη «Χρονογραφία» του γράφει πως ο Ρωμανός είχε τιμωρηθεί από τη θεία Πρόνοια γιατί είχε επιδιώξει να επιβάλει τυραννικό καθεστώς στο Βυζάντιο! Ιδού ο φαρισαϊσμός του αφιλοσόφητου «υπάτου των φιλοσόφων»!
|
5.11 MB | 28/2/21, 12:04 μ.μ. | |
|
|
Από τον 11ο αι. νομαδικά φύλα από την Κεντρική Ασία, με σημαντικότερα αυτά των Σελτζούκων Τούρκων, αποκτούν τον έλεγχο του Ιράν, του Ιράκ, της Ανατολίας και τμημάτων της Συρίας. Το 1055 εισέβαλαν στη Βαγδάτη και αναγνώρισαν τον Αββασίδη χαλίφη ως θρησκευτικό αρχηγό. Ο κατακερματισμός της πολιτικής ηγεσίας ευνόησε την άνθηση ποικίλων αστικών κέντρων με βιοτεχνική υποδομή, χάνια και παζάρια. Στις διακοσμητικές τέχνες κυριαρχεί το αραβούργημα, ενώ τα πολυτελή κεραμικά και μεταλλικά αντικείμενα κοσμούνται με σμάλτο ή ένθετο χρυσό και ασήμι.
|
21.58 KB | 8/3/21, 7:15 μ.μ. | |
|
|
15.81 KB | 22/10/20, 10:56 π.μ. | ||
|
|
Το έτος 1095, σε μια καθολική Σύνοδο στη γαλλική πόλη Κλερμόν (Clairmont), ο Πάπας Ουρβανός Β’ ρίχνει ξαφνικά την πρόταση μιας χριστιανικής «Σταυροφορίας για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους απίστους». Η ιδέα δεν ήταν καινούρια, γιατί ήδη είχαν οργανωθεί «μικροσταυροφορίες» με στόχο χριστιανούς αιρετικούς, τόσο στη Γαλλία όσο και τη Γερμανία. Αλλά το καινούριο ήταν ότι αυτή τη φορά, κατά τον Ουρβανό, έπρεπε η Ευρώπη να εκστρατεύσει κατά της Ανατολής... Το διάγγελμα δεν έχει διασωθεί ολόκληρο, αλλά ένας πασίγνωστος κληρικός της εποχής, ο Ροβέρτος ο Μοναχός4, βεβαιώνει ότι περιελάμβανε και μια παράγραφο που αντιπαρέβαλλε τον πλούτο της Ανατολής με τη φτώχεια της Δύσης. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την απήχηση που είχε ένα τέτοιο διάγγελμα σε πληθυσμούς θρησκομανείς και ενδεείς. Οι αμαρτωλοί από τη μια, δηλαδή όλοι, και οι πειναλέοι από την άλλη, δηλαδή οι περισσότεροι, άρπαξαν την ουρανοκατέβατη ευκαιρία ν’ ανταλλάξουν τη φτώχεια με τον πλούτο στη γη και την Κόλαση με τον Παράδεισο στον ουρανό. Μυριάδες άνθρωποι απ’ όλη την Ευρώπη άρχισαν να συρρέουν εκεί όπου οργανωνόταν η μεγάλη στρατιά για τον ιερό πόλεμο, άλλοι σιδερόφραχτοι και άλλοι ρακένδυτοι, άλλοι ένοπλοι και άλλοι άοπλοι. Άντρες, γυναίκες, παιδιά. Έτσι ξεκίνησε η πρώτη από τις οκτώ Σταυροφορίες που επρόκειτο να επακολουθήσουν και που η ιστορική διαδρομή τους θα διαρκούσε σχεδόν τρεις αιώνες.
|
459.8 KB | 26/3/21, 2:12 μ.μ. | |
|
|
Στη στροφή του Ε’ προς τον ΣΤ’ αιώνα, γύρω στα 500 μ.Χ., η σύνθεση των πληθυσμών στα Βαλκάνια παρουσίαζε ακόμα μικρές μόνο διαφοροποιήσεις από την αρχική. Το εμπόριο, όμως, ανθούσε, ελάχιστοι ήταν οι ακτήμονες και το εμπορικό ναυτικό της Μεσογείου είχε περάσει στους παραδοσιακούς ναυτικούς του Αιγαίου. Στις πόλεις, ο πληθυσμός μεγάλωνε, ενώ στην ίδια την Κωνσταντινούπολη η διεθνής ελληνική γλώσσα άρχιζε να υπερισχύει της λατινικής, που απηχούσε την επίσημη άποψη για το ρωμαϊκό κράτος. Το οποίο, όμως, δεν υπήρχε πια.
|
24.1 KB | 26/1/21, 3:54 μ.μ. | |
|
|
Οι συνέπειες του σχίσματος υπήρξαν τραγικές για την ενότητα της Εκκλησίας. Η Ρώμη χάθηκε για το Βυζάντιο και προσχώρησε στη φράγκικη Δύση. Και από τις δύο πλευρές καλλιεργήθηκε πολεμική. Οι διαφορές των δύο Εκκλησιών έγιναν κατάλογοι οι οποίοι αυξάνονταν σε αριθμό και έκταση. Και τούτο αναμφίβολα καθίστατο εμπόδιο στο ζήτημα της επανενώσεως. Η αρχική δυσπιστία δημιούργησε εχθρότητα και φανατισμό. Το Βυζάντιο, και γενικότερα η Ανατολή, υπέστη οδυνηρές συνέπειες με τις Σταυροφορίες, την Ουνία και τη δράση μισιοναρίων. Γι’ αυτό και οι κατά καιρούς προσπάθειες επανενώσεως δεν έφεραν καρπούς, αφού τα κίνητρα δεν είχαν ως αφετηρία τον ειλικρινή πόθο για την αποκατάσταση της ενότητας της Εκκλησίας. Οι παπικοί λειτουργούσαν πάντοτε εκβιαστικά και απαιτούσαν υποταγή και υποχωρήσεις από την πλευρά της Ανατολής. Ο δρόμος όμως για την επανένωση περνάει από την αλήθεια και την κατανόηση.
|
121.69 KB | 2/12/20, 7:15 μ.μ. | |
|
|
16.81 KB | 22/10/20, 10:54 π.μ. | ||
|
|
Η Τζιχάντ (‹‹εντατικός αγώνας›› ή ‹‹ιερός πόλεμος››) αποτελεί μια έννοια παγίδα λόγω της ερμηνείας της. Για τους μεν μυστικιστικούς κύκλους κύκλους του Ισλάμ, είναι ο εσωτερικός πόλεμος εναντίων των παθών του καθενός, ενώ για τους υπόλοιπους, αποτελεί τον πόλεμο για το δίκαιο της πίστης τους, εφόσον όμως πρώτα απειληθούν.
|
21.16 KB | 2/11/20, 8:34 μ.μ. | |
|
|
Σκέψεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης στις 21 Μαρτίου Ο ποιητής γνωρίζει πως η κοινωνία μέσα στην οποία ζει σπαράσσεται από αδικία, ανισότητα, ιδιοτέλεια, βαρβαρότητα, απανθρωπιά, αντιφάσεις. Ο μέσος πολίτης οργίζεται και θυμώνει με όσα τρέχουν γύρω του και καταφεύγει στην ποίηση και γενικότερα στην τέχνη για να βρει νόημα στη ζωή του. Ο μέγιστος Αντρέι Ταρκόφσκι το έχει διατυπώσει πολύ απλά: «Ο καλλιτέχνης υπάρχει επειδή ο κόσμος δεν είναι τέλειος. Κανείς δεν θα είχε την ανάγκη της τέχνης, αν στον κόσμο βασίλευαν η ομορφιά και η αρμονία. Ο άνθρωπος δεν θα έψαχνε την αρμονία σε άλλες δραστηριότητες. Θα ζούσε μέσα της. Η τέχνη γεννιέται από τις κακοτεχνίες του κόσμου», ενώ ο Μποντλέρ μάς υπενθυμίζει πως «μεταξύ των ανθρώπων μεγαλείο έχουν μόνο ο ποιητής, ο ιερέας και ο στρατιώτης: ο άνθρωπος που υμνεί, ο άνθρωπος που θυσιάζει και ο άνθρωπος που θυσιάζεται».
|
1.18 MB | 21/3/21, 9:52 π.μ. | |
|
|
Το Βυζάντιο, αντίθετα με τη Δύση, απέκτησε συγκροτημένη κρατική μηχανή. Ο κλήρος είχε κάποιες σποραδικές εμφανίσεις σε αυτήν, κάτι που ενισχύθηκε την εποχή των Παλαιολόγων . Υπήρχαν δύο ειδών θέσεις, στη διοίκηση και το στρατό, οι υψηλότερες και οι κατώτερες. Υψηλότερες : δίνονταν από τον αυτοκράτορα σε άτομα που επέλεγε ο ίδιος. Τα διόριζε προφορικά, για 3 χρόνια. (αξίαι δια λόγου). Έφταναν τους 60 και χωρίζονταν σε επτά κύριες ομάδες, ενώ διεκπεραίωναν τις υποθέσεις του κράτους. Κατώτερες : ονομάζονταν στρατείες, ήταν ισόβιες και μπορούσαν να αγοραστούν ή να πουληθούν από τους ενδιαφερόμενους.
|
21.94 KB | 6/1/21, 5:30 μ.μ. | |
|
|
Με την πτώση του Ρωμαϊκού κράτους στην δύση, και την ίδρυση των Γερμανικών κρατών επί των εδαφών της πάλαι ποτέ «δυτικής» Αυτοκρατορίας, η μορφή της ιδιοκτησίας άρχισε να αλλάζει. Ενώ η γη ήταν όλη κτήση του βασιλιά, μπορούσε να δοθεί σ’ έναν υποτελή, ο οποίος έχει παράσχει ιδιαίτερες υπηρεσίες στο στέμμα. Η γη δινόταν στο πρόσωπο και μόνο, και με τον θάνατο του, επέστρεφε στην διαχείριση και την κτήση του βασιλιά. Κι ενώ αυτό ήταν ο νόμος, με την πάροδο των χρόνων δημιουργήθηκε το «Φέουδο», δηλαδή ο απολαβών την γη, συνδεόταν σαν άρχοντάς της και έπρεπε πλέον να πληρώσει «φόρο τιμής» (homage ή lehnseid). Ο άρχοντας αυτός, με την σειρά του, μπορούσε να διαιρέσει την γη του σε μικρότερα τμήματα και να ζητήσει φόρο τιμής από κατώτερους άρχοντες, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του φεουδαρχικού συστήματος.
|
30.02 KB | 15/2/21, 4:03 μ.μ. | |
|
|
Στην αυγή τού 6ου αι., άρχισαν στη δυτική Ευρώπη να αναπτύσσονται θεσμοί χαρακτηριστικοί τής μεσαιωνικής περιόδου. Σε μια κοινωνία αναρχίας και ηθικού ξεπεσμού, η ανάγκη για ασφάλεια έγινε εντονότερη. Έτσι, γεννήθηκε η φεουδαρχία. Επρόκειτο για μία μέθοδο διακυβέρνησης, όπου η εξουσία ασκείτο όχι από κάποια ισχυρή κρατική διοίκηση, όπως στην περίπτωση τού Βυζαντίου, αλλά από μικρά κυβερνητικά κέντρα, τα αποκαλούμενα φέουδα, μέσω ιδιωτικών συμφωνιών μεταξύ προσώπων. Αυτή η εξηρτημένη σχέση, μεταξύ ενός ατόμου από κάποιο άλλο, ισχυρότερο, ωνομάζετο υποτέλεια (vassalage).
|
27.29 KB | 15/2/21, 4:16 μ.μ. | |
|
|
«Εάν μια ιστορία πρέπει να εξηγηθεί οικονομικά ή θεολογικά, δεν είναι θέμα του υλικού των πηγών αλλά θεωρητικής [=ιδεολογικής] προ-απόφασης. Αφού πρώτα ληφθεί αυτή η απόφαση, αρχίζουν οι πηγές να μιλούν… Κατ’ αρχήν, μια πηγή δεν μπορεί ποτέ να μας πει τι πρέπει εμείς να πούμε… Οι πηγές μας προστατεύουν από λάθη, δεν μας λένε όμως ποτέ τι πρέπει να πούμε. Αυτό που κάνει ιστορία μια ιστορία δεν εξάγεται ποτέ μόνο από τις πηγές: χρειάζεται μια θεωρία ‘πιθανής’ ιστορίας για να κάνει τις πηγές να μιλήσουν» (R. Koselleck)
|
652.04 KB | 14/11/21, 10:49 μ.μ. | |
|
|
Η ψυχαγωγία αποτελούσε ένα από τα κύρια συστατικά στοιχεία της καθημερινότητας των Βυζαντινών. Βεβαίως, σε κάποιες περιπτώσεις, η ορθόδοξη εκκλησία παρενέβαινε θέτοντας όρια ή θεσπίζοντας απαγορεύσεις όταν θεωρούσε ότι μια μορφή διασκέδασης ήταν βλάσφημη, αλλά όλα αυτά καθόλου δεν εμπόδιζαν τους Βυζαντινούς από το να απολαμβάνουν τις μικρές χαρές της καθημερινότητας. Βασικό κέντρο ψυχαγωγίας στους Βυζαντινούς χρόνους ήταν ο ιππόδρομος. Όλες σχεδόν οι μεγάλες πόλεις της αυτοκρατορίας διέθεταν ιππόδρομο., ενώ ξακουστός ήταν εκείνος της Κωνσταντινούπολης.
|
316.79 KB | 21/11/20, 8:18 μ.μ. | |
|
|
Ας μην έχουμε αυταπάτες. Η πολυπλοκότητα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής της δημοκρατίας στον 21ο αιώνα είναι ανάγκη να προχωρήσει, πέραν των ρομαντικών νομικών πεποιθήσεων, στην επεξεργασία νέων συνταγματικών άρθρων, τα οποία θα καθορίζουν συγκεκριμένους κανόνες στην εκλογή ηγετών. Άτομα, τα οποία θεωρούν ως ηγετικό τους προσόν την εξαπάτηση των ψηφοφόρων, σίγουρα, δεν διαθέτουν μια ισορροπημένη βιοψυχοκοινωνική προσωπικότητα, αλλά αντίθετα είναι ελλειμματικά άτομα με διαταραχή προσωπικότητας. Συμπερασματικά, εάν θέλουμε η έμμεση αντιπροσωπευτική δημοκρατία να έχει μέλλον στον σημερινό κόσμο, τότε οι ψηφοφόροι πρέπει να γνωρίζουν με επιστημονικά κριτήρια την προσωπικότητα των ηγετών τους, ελπίζοντας πως η κρίση τους θα απαλλαγεί από δημαγωγικούς καθρέπτες και θα υπηρετεί τη βαθύτερη ουσία της δημοκρατίας. Σε αντίθετη περίπτωση, όχι σπάνια, οι εκλογικές διαδικασίες θα εκφυλίζονται σε απλές τελετουργίες επικύρωσης απατηλών προγραμμάτων, και στην εκλογή ψυχοπαθολογικών προσωπικοτήτων.
|
28.58 KB | 17/1/21, 11:35 π.μ. |