τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων
1. Μακεδονικός αγώνας:
Ορισμός:ο αγώνας για τον έλγχο της Μακεδονίας, που ήταν τότε τμήμα της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ονομάστηκε Μακεδονικό ζήτημα. Έλληνες, Βούλγαροι και Σέρβοι διεκδίκησαν με βάση τις δικές τους εθνικές επιδιώξεις ο καθένας την ενσωμάτωση ολόκληρης ή ενός τμήματος της Μακεδονίας.
Η σύγκρουση:εκδηλώθηκε αρχικά ως αγώνας για τον έλεγχο της εκπαίδευσης και της θρησκευτικής συνείδησης των κατοίκων αλλά σύντομα πήρε ένοπλη μορφή.
- 1893 ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη από Βουλγάρους της Μακεδονίας η ΕΜΕΟ που διακήρυττε ότι σκοπό είχε την ένωση των πληθυσμών της Μακεδονίας και της Θράκης ανεξάρτητως εθνικότητας για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού και την αυτονόμηση της Μακεδονίας.
- 1895:σχηματίστηκε στη Σόφια η ΚΟΜΙΤΕΤ με στόχο των ξεσηκωμό όλων των κατοίκων της μακεδονίας κατά της οθωμανικής αυτοκρατορίας για τη δημιουργία μιας αυτόνομης Μακεδονίας που θα ενωνόταν με τη Βουλγαρία.
- 1898 οργανώθηκαν στη Μακεδονία ένπλες ομάδες Βουλγάρων γνωστοί ως κομιτατζήδες.
Ελληνική Αντίδραση:
- ήταν ανεπίσημη
- 1896-1897 φτάνουν στη Μακεδονία οι πρώτες ελληνικές ένοπλες ομάδες και αρχίζουν να εμπλέκονται σε συγκρούσεις με ομάδες κομιτατζήδων.
- δραστηριοποιούνται στην περιοχή ο μητροπολίτης Γερμανός Καραβαγγέλης, οι διπλωμάτες Ιων Δραγούμης και Λάμπρος Κορομηλάς
- 1904 καταφθάνουν στη Μακεδονία έλληνες αξιωματικοί και στις συγκρούσεις εμπλέκεται πλέον και ο τουρκικός στρατός.
- ξεχωρίζουν ο Παύλος Μελάς που άφησε την τελευταία του πνοή στη Μακεδονία.
Κίνημα Νεοτούρκων
- τα έκδηλα συμπτώματα παρακμής της οθωμανικής αυτοκρατορίας οδήγησαν τουρκους αξιωματικούς, αστούς και διανοούμενους στην ίδρυση της οργάνωσης Ένωση και Πρόοδος με στόχο την αντίδραση στην παραπάνω κατάσταση.
- τα μέλη της έγιναν γνωστά ως Νεότουρκοι, ονομασία που προτάσσει την εθνική ταυτότηατ και όχι τη θρησκευτική -μουσουλμανική.
- το καλοκαίρι του 1908 ξέσπασε στη θεσσαλονίκη το κίνημα των Νεοτούρκων με φιλελεύθερες εξαγγελίες και προκάλεσε αρχικά τη συμπάθεια των βαλκανικών λαών.
- οι Νεοτουρκοι υποχρέωσαν το Σουλτάνο να παραχωρήσει σύνταγμα
δόθηκε αμνηστία στους ένοπλους έλληνες και Βούλγαρους και έτσι τελείωσε ο Μακεδονικός αγώνας.