Παρουσίαση/Προβολή

Θέμα

Είδος ερώτησης

Μονάδες

1α

Κατανόηση περιεχομένου – σκοπός συγγραφέα

 3

1β

Χαρακτηρισμοί– γλώσσα και ύφος

3

2α

Ερμηνεία μεταφορικών εκφράσεων – σχολιασμός

3

2β

Γλώσσα και ύφος – αιτιολόγηση

3

3

Αναγνωστική ικανότητα ή δημιουργική γραφή

8

Σύνολο

20

Είδος ερώτησης

Τι πρέπει να γνωρίζουν

• Σκοπός του συγγραφέα

- Γιατί γράφτηκε το κείμενο; - Τι θέλει να εκφράσει ο δημιουργός; - Ποιο μήνυμα θέλει να μεταδώσει;

• Κεντρικό θέμα

- Ποιο είναι το βασικό θέμα; - Ποιες ιδέες αναπτύσσονται;

• Πρόσωπα και χαρακτήρες

- Ποια είναι τα πρόσωπα; - Ποια χαρακτηριστικά έχουν; - Πώς αποδεικνύονται από τη συμπεριφορά και τα λόγια τους;

• Στάσεις και συμπεριφορές

- Ποιες αξίες προβάλλονται; - Ποιες συμπεριφορές κατακρίνονται ή επιδοκιμάζονται;

• Συναισθήματα

- Ποια συναισθήματα εκφράζονται; - Πώς προκύπτουν από συγκεκριμένα σημεία του κειμένου;

• Ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο

- Σε ποια εποχή αναφέρεται το κείμενο; - Πώς επηρεάζει η εποχή τις ιδέες και τις συμπεριφορές;

Είδος ερώτησης

Τι πρέπει να διαβάσουν

1. Γλώσσα

- Δημοτική. - Καθαρεύουσα. - Λόγιες εκφράσεις. - Λαϊκή ή καθημερινή γλώσσα. - Ιδιωματισμοί.

2. Ύφος

- Απλό. - Λιτό. - Άμεσο. - Εξομολογητικό. - Συναισθηματικό. - Ειρωνικό. - Κριτικό. - Χιουμοριστικό.

3. Ρηματικά πρόσωπα

- Α΄ ενικό και πληθυντικό. - Β΄ πρόσωπο. - Γ΄ πρόσωπο. - Αλλαγές ρηματικού προσώπου και λειτουργία τους.

4. Μεταφορές

- Αναγνώριση μεταφορικών εκφράσεων. - Ερμηνεία του νοήματός τους. - Σύνδεση με το μήνυμα του κειμένου.

5. Κυριολεξία και μεταφορά

- Διάκριση κυριολεκτικής και μεταφορικής σημασίας.

6. Εκφραστικά μέσα

- Παρομοίωση. - Μεταφορά. - Επανάληψη. - Αντίθεση. - Προσωποποίηση. - Ειρωνεία, όπου εντοπίζεται.

Επιλογή

Τι μπορεί να ζητηθεί

Τι πρέπει να γνωρίζουν

Α. Αναγνωστική ικανότητα

- Σχολιασμός μιας άποψης του συγγραφέα. - Ερμηνεία μιας συμπεριφοράς. - Σύνδεση με το γενικότερο νόημα του κειμένου. - Προσωπική κρίση.

- Να διατυπώνουν θέση. - Να τεκμηριώνουν με στοιχεία του κειμένου. - Να αναπτύσσουν επιχειρήματα. - Να καταλήγουν σε συμπέρασμα.

Β. Δημιουργική γραφή

- Αλλαγή αφηγηματικού προσώπου. - Αλλαγή οπτικής γωνίας. - Αναδιήγηση με άλλον αφηγητή. - Συνέχιση της ιστορίας. - Αλλαγή τέλους.

- Αφηγηματικά πρόσωπα. - Αφηγητής και αφηγηματική σκοπιά. - Διατήρηση της συνοχής του κειμένου. - Προσαρμογή του ύφους.

Όρος

Τι πρέπει να γνωρίζουν

Αφηγητής

Το πρόσωπο που αφηγείται την ιστορία.

Πρωτοπρόσωπη αφήγηση

Ο αφηγητής χρησιμοποιεί το α΄ πρόσωπο (εγώ, εμείς).

Τριτοπρόσωπη αφήγηση

Ο αφηγητής χρησιμοποιεί το γ΄ πρόσωπο (αυτός, αυτή, αυτοί).

Ομοδιηγητικός αφηγητής

Συμμετέχει στην ιστορία που αφηγείται.

Ετεροδιηγητικός αφηγητής

Δεν συμμετέχει στην ιστορία.

Αφηγηματική οπτική

Η οπτική γωνία από την οποία παρουσιάζονται τα γεγονότα.

Διάλογος

Παρουσίαση των λόγων των προσώπων.

Περιγραφή

Παρουσίαση προσώπων, χώρων, αντικειμένων ή καταστάσεων.

Αντικείμενο μελέτης

Τι να προσέξουν

Τα λογοτεχνικά κείμενα που διδάχθηκαν

- Να γνωρίζουν το περιεχόμενο κάθε κειμένου. - Να μπορούν να εντοπίζουν το θέμα και τις βασικές ιδέες.

Εισαγωγικά σημειώματα

- Βιογραφικά στοιχεία συγγραφέα που έχουν διδαχθεί. - Ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. - Σκοπός και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του έργου.

Ερμηνευτικές προσεγγίσεις

- Βασικά μηνύματα. - Αξίες και ιδέες. - Συμπεριφορές και χαρακτήρες.

Γλώσσα και ύφος

- Ιδιαίτερα γλωσσικά χαρακτηριστικά. - Λεξιλόγιο και εκφράσεις. - Εκφραστικά μέσα.

Αφηγηματικές τεχνικές

- Αφηγητής. - Ρηματικά πρόσωπα. - Διάλογος και περιγραφή. - Αφηγηματική οπτική.