Παρουσίαση/Προβολή

(2751020585) -  ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα επικεντρώνεται στη μελέτη και την κριτική πρόσληψη δύο σημαντικών έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας: του «Περικλέους Επιταφίου» του Θουκυδίδη και της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή. Μέσα από την μελέτη των δύο έργων, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με δύο διακριτά γραμματειακά είδη —την ιστοριογραφία και την τραγωδία— και εξετάζουν βασικές όψεις της πολιτικής, κοινωνικής και πνευματικής ζωής της κλασικής αρχαιότητας.

 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διερεύνηση θεμελιωδών πολιτικών, ηθικών και φιλοσοφικών εννοιών, όπως η δημοκρατία, η ελευθερία, η ισότητα, η αξιοκρατία, η ενεργός συμμετοχή του πολίτη στα κοινά, η έννοια του νόμου και του δικαίου, η ατομική ευθύνη και η σχέση του πολίτη με την πολιτεία. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση ανάμεσα στην κρατική εξουσία και την ατομική συνείδηση, καθώς και η σύγκρουση μεταξύ γραπτού και άγραφου δικαίου, ανθρώπινων και θεϊκών νόμων και προσωπικής επιλογής και πολιτικής υποχρέωσης.

Η μελέτη του «Περικλέους Επιταφίου» αναδεικνύει το πολιτικό και κοινωνικό πρότυπο της αθηναϊκής δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ., τη θέση και τις υποχρεώσεις του ενεργού πολίτη, καθώς και τις αξίες που, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, χαρακτηρίζουν την αθηναϊκή πολιτεία και τον τρόπο ζωής της. Η εξέταση του έργου επιτρέπει παράλληλα την κριτική προσέγγιση ζητημάτων που αφορούν τη λειτουργία της δημοκρατίας, την πολιτική ελευθερία, την ισότητα ενώπιον του νόμου, την αξιοκρατία και τη σχέση ατομικού και συλλογικού συμφέροντος.

 

Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, ως έργο της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, προσεγγίζεται τόσο από λογοτεχνική και θεατρική όσο και από πολιτική και φιλοσοφική σκοπιά. Η σύγκρουση της Αντιγόνης με τον Κρέοντα φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα εξουσίας, νομιμότητας, δικαιοσύνης, ηθικής ευθύνης και ελευθερίας της ανθρώπινης συνείδησης. Παράλληλα, εξετάζονται τα χαρακτηριστικά του αρχαίου δράματος, η λειτουργία των προσώπων και του Χορού, η δραματική σύγκρουση και ο τρόπος με τον οποίο η τραγωδία θέτει διαχρονικά ερωτήματα σχετικά με τα όρια της πολιτικής εξουσίας και της ανθρώπινης δράσης.

 

Δυνάμει της συγκριτικής προσέγγισης των δύο έργων, το μάθημα αποσκοπεί στην ανάδειξη της διαχρονικότητας των ιδεών και των αξιών της κλασικής αρχαιότητας, καθώς και στη σύνδεσή τους με ζητήματα της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας. Οι μαθητές καλούνται να αναπτύξουν την κριτική τους ματιά, να μάθουν να αξιολογούν διαφορετικές στάσεις και αξίες και να προβληματίζονται γύρω από τη δημοκρατία, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του πολίτη, τη δικαιοσύνη και τη σχέση ατόμου και πολιτείας. Με τον τρόπο αυτό, η μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας λειτουργεί όχι μόνο ως γνωριμία με σημαντικά κείμενα της κλασικής αρχαιότητας, αλλά και ως μέσο πολιτικής και δημοκρατικής αγωγής και ως μέτρο διαμόρφωσης υπεύθυνης προσωπικής και κοινωνικής στάσης.

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026