Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: Η λογοτεχνία του τόπου μας * Σκιάθος

Παιδιά, περιηγηθείτε στη ... λογοτεχνία της Σκιάθου!

Για την εργασία σας επιλέξτε ένα από τα τέσσερα φύλλα εργασίας που προτείνονται... Δημιουργήστε επίσης δικές σας ερωτήσεις και απαντήσεις για να ολοκληρώσουμε την τελευταία ενότητα του μαθήματος. Με αυτές θα φτιάξουμε ένα ωραίο παιχνίδι!

Μπορείτε, επίσης, προαιρετικά να απαντήσετε σε κάποιες από τις ερωτήσεις ή τις ασκήσεις που σας προτείνονται.

Ακόμη, μπορείτε να προτείνετε και να συντάξετε εσείς οι ίδιοι ή να αναζητήσετε από άλλα λεξικά λήμματα για το γλωσσάριο του μαθήματος (βρίσκεταιστα ενεργά εργαλεία).

Στον Τοίχο μπορείτε να γράψετε κάποιες σκέψεις σας, κάποιο σχόλιο, κάτι που σας προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση...

Το ταξίδι ... αρχίζει!

"Τα δημοτικά τραγούδια παρουσιάζουν μεγάλο θεματικό πλούτο. Μπορούμε ωστόσο να τα χωρίσουμε σε τρεις μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία κατατάσσουμε τα τραγούδια που αναφέρονται στις διάφορες εκδηλώσεις της ζωής (της αγάπης, νυφιάτικα, νανουρίσματα, παιδικά, κάλαντα, αποκριάτικα και άλλα εορταστικά, τραγούδια της ξενιτιάς, μοιρολόγια, γνωμικά, τραγούδια της δουλειάς). Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα ιστορικά τραγούδια, δηλαδή αυτά που δημιουργήθηκαν εξαιτίας ενός ιστορικού γεγονότος ή αναφέρονται σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, όπως είναι τα ακριτικά ή τα κλέφτικα. Στην τρίτη κατηγορία τοποθετούμε τις παραλογές, ένα ιδιαίτερο είδος δημοτικού τραγουδιού, το οποίο διακρίνεται για τον αφηγηματικό του χαρακτήρα, τον επικό τόνο και τη δραματική έκβαση. Κοινά χαρακτηριστικά όλων είναι: η λιτότητα των εκφραστικών μέσων και τρόπων, η οικονομία και η πύκνωση του ποιητικού λόγου."   Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Γ' Γυμνασίου

• Καταγραφές της Δόμνας Σαμίου. Δείτε το βίντεο και προσέξτε τα τραγούδια!
  

Περισσότερα: Αρχεία ήχου, βίντεο

• Ξεφυλλίστε το βιβλίο του π. Γεωργίου Ρήγα για τα δημοτικά τραγούδια της Σκιάθου:

Γεώργιος Ρήγας, Σκιάθου Λαϊκὸς πολιτισμός, τεύχος Α΄Ἄσματα, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσ/νίκη 1958 (ο σύνδεσμος προέρχεται από την ιστοσελίδα της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών)

Φύλλο εργασίας 1: δημοτικό τραγούδι

Παιδιά, σας αρέσουν τα δημοτικά τραγούδια; Τι λέτε;

Ρωτήστε και τα παιδιά στα βίντεο που ακολουθούν:

και ... γράψτε μας εδώ  ή στον Τοίχο την άποψή σας! 

Ο πατήρ Γεώργιος Ρήγας διέσωσε τον πλούτο της λαογραφικής παράδοσης της Σκιάθου στο μνημειώδες τετράτομο έργο του Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός. Στον δεύτερο τόμο με υπότιτλο Δημώδεις Διηγήσεις περιέχονται παραμύθια, ευτράπελοι διηγήσεις, μύθοι, παραδόσεις. 

Βρείτε τον τόμο αυτόν στον σύνδεσμο που ακολουθεί και απολαύστε τα παραμύθια που μας διασώζει:

Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός, Δημώδεις Διηγήσεις - παραμύθια, ευτράπελοι διηγήσεις, μύθοι, παραδόσεις, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσ/νίκη 1962
Ο σύνδεσμος προέρχεται από την ιστοσελίδα της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών. 
Περισσότερα στον σύνδεσμο http://papadiamantis.net/Βιβλία

Φύλλο εργασίας 2: παραμύθι

Αν θέλετε να ασχοληθείτε περισσότερο με το παραμύθι, πάτε μια βόλτα στο Wiki του μαθήματος!

O Επιφάνιος Στεφάνου Δημητριάδης υπήρξε λόγιος της περιόδου του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Ασχολήθηκε με το διήγημα, την κωμωδία, τον φιλοσοφικό διάλογο, την ιστορία, τη μετάφραση. Θεωρείται εισηγητής της επιστημονικής φαντασίας στον ελληνικό χώρο. Τα τελευταία χρόνια ειδικοί επιστήμονες ενδιαφέρονται για το έργο του και συμβάλλουν στην προβολή του.
 Ο μοναχός Διονύσιος, που ανακαίνισε τη μονή της Παναγίας Εικονίστριας στη Σκιάθο, ήταν γιος του Επιφανίου.

Απόσπασμα από το έργο του Επιφανίου Aπανθίσματα εκ τινος βιβλίου ετερογλώσσου συλλεχθέντα, προσαρμοσθέντα τε και μεταφρασθέντα εις την ημετέραν κοινήν διάλεκτον παρά του ελλογιμωτάτου και λίαν φιλογενούς Στεφάνου Δημητριάδου του εκ νήσου Σκιάθου, εν Βιέννη 1797, τύποις Mαρκ. Πούλιου (μετάφραση αποσπασμάτων έργου του Louis-Sébastien Mercier) θα βρείτε εδώ.  
Ας επισκεφτούμε μια πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη για να δούμε χειρόγραφα του συγγραφέα!

Ας δούμε δύο πίνακες:
Γιάννης Μιχαηλίδης, Η διαφάνεια των υδάτων Β΄ Μνήμη 1961, Σκιάθος 2005
Ακρυλικό σε χαρτί κολλημένο σε καμβά, 188 x 215 εκ.

Γιάννης Μιχαηλίδης, Τα αβαθή της θάλασσας, Σκιάθος, 2005-2007 
Ακρυλικό σε χαρτί κολλημένο σε καμβά, 200 x 235 εκ

Φύλλο εργασίας 3 - θαλασσογραφίες

Σε αυτό το φύλλο εργασίας θα διαβάσουμε Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και Ζήση Οικονόμου.

Φύλλο εργασίας 4 - δημιουργία βίντεο

Αναζητήστε περισσότερα στο Wiki του μαθήματος με τίτλο θαλασσογραφίες.

Βιογραφικό σημείωμα ΕΚΕΒΙ

Βιογραφικό σημείωμα ΕΛΙΑ

Ας δούμε το αφιέρωμα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος με αφορμή τη συμπλήρωση των ενενήντα χρόνων από τον θάνατό του. 
Κι ας ακούσουμε την ηχογραφημένη ανάγνωση δύο διηγημάτων του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη. 

Ας διαβάσουμε το διήγημα με τίτλο Ωχ! Βασανάκια εδώ: https://www.papadiamantis.net/aleksandros-papadiamantis/syggrafiko-ergo/diigimata/355-x-vasanakia-1894 (αντιγράψτε τη διεύθυνση στο φυλλομετρητή/browser σας).

Κι εδώ ... κάτι ακόμη: άσκηση 1

-------------

Aς διαβάσουμε εδώ ένα άρθρο  με τίτλο Φύση και άνθρωπος: λογοτεχνικές συντεταγμένες. Ο συντάκτης του άρθρου γράφει: "Διά του λόγου του Παπαδιαμάντη η Σκιάθος απέκτησε κι αυτή τις δικές της συντεταγμένες στην άυλη γεωγραφία που έχουν χαρτογραφήσει οι μεγάλοι συγγραφείς και ποιητές του κόσμου, πρόσφερε σ' αυτό το νησί «την ποίηση και τη μουσική και τη ζωγραφική και τη μεταφυσική» του." Συμφωνείτε με την άποψη αυτή;

--------------------

Ας δούμε ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο από τη σειρά Το σκοτεινό τρυγόνι της ΕΡΤ: Τα αθηναϊκά διηγήματα.

Αν θέλετε περισσότερα, πάμε μια βολτίτσα στο Wiki!

Στον Παύλο Νιρβάνα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Πέτρου Αποστολίδη) οφείλουμε τη γνωστή φωτογραφία του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στη Δεξαμενή.    Πηγή: papadiamantis. net

Περισσότερα  στο φύλλο που θα κατεβάσετε στον υπολογιστή σας  από εδώ...

Ο Ζήσης Οικονόμου αφιέρωσε ένα από τα βιβλία του στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη: 

Ο Παπαδιαμάντης και το νησί του - μικρογραφία της ανθρωπότητας,

 εκδόσεις Τάλως, Αθήνα, 1979.

Aναζητήστε το βιβλίο του Ζήση Οικονόμου στη βιλιοθήκη του σχολείου ή στο Μουσείο Παπαδιαμάντη!

Ερώτηση: Ποιες πτυχές του παπαδιαμαντικού έργου ενδιαφέρουν κυρίως τον Ζήση Οικονόμου;

Ο Ζήσης Οικονόμου γεννήθηκε στη Σκιάθο τη χρονιά που πέθανε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.

Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1930 με δημοσιεύσεις ποιημάτων στο περιοδικό Νέα Γενιά. Το 1934 δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Η εποποιία των αγενών μετάλλων. 

Ο Ζήσης Οικονόμου τοποθετείται στη γενιά των ποιητών του Μεσοπολέμου. 

Περισσότερα στον σύνδεσμο: ΕΚΕΒΙ

Για την ποιητική του συλλογή Αιθρία Σιγή απέσπασε το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1977. Μπορείτε να ξεφυλλίσετε το βιβλίο στον σύνδεσμο: Ζήσης Οικονόμου - Αιθρία Σιγή.

Ερωτήσεις!